VN-missie Congo staat op losse schroeven

Het sturen van een VN-vredesmissie naar de Democratische Republiek Congo staat op losse schroeven door het aanhoudende geweld in het centraal-Afrikaanse land dat zo groot is als West-Europa. Regering en rebellen beschuldigen elkaar over en weer het bestand te schenden dat in het Vredesakkoord van Lusaka was overeengekomen. Dat staakt-het-vuren is op 1 maart ingegaan.

Congolese rebellen en hun Rwandese bondgenoten meldden gisteren dat ze Kananga, de hoofdstad van de diamantrijke provincie Kasai, vrijwel hadden omsingeld. Ze zouden vier van de omliggende plaatsen op het regeringsleger hebben veroverd. Daarbij zouden ten minste dertig soldaten zijn gedood. Maar de adjunct-commandant van de Rwandese strijdkrachten, kolonel James Kabarebe, bestrijdt dat die militaire acties in strijd zijn met het staakt-het-vuren. Hij zegt dat rebellen en het Rwandese leger alleen maar de situatie herstellen zoals die was vóór het sluiten van het vredesakkoord.

Na enkele maanden van relatieve rust aan het front is de strijd vorige week weer opgelaaid met de bezetting van de stad Idumbe door de rebellen. Die actie leidde tot een grootscheeps tegenoffensief van het regeringsleger. Uit drie provincies worden confrontaties tussen regering en rebellen gemeld. Bij gebrek aan waarnemers kunnen die berichten niet worden geverifieerd.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft de strijdende partijen gewaarschuwd dat de vredesmissie in gevaar komt als er niet onmiddellijk een einde aan de gevechten komt. Hij had de zending van een waarnemersmissie van 5.500 man naar Congo vorige maand aan drie voorwaarden gebonden. De belangrijkste was dat de strijdende partijen zich zouden houden aan het bestand. In een verklaring zegt de Veiligheidsraad dat hij zich grote zorgen maakt over berichten dat beide partijen zich op grote schaal voorbereiden op nieuwe confrontaties.

Sinds het begin van de burgeroorlog negentien maanden geleden is Congo feitelijk in tweeën gedeeld. In het oostelijk deel heersen de rebellen, bijgestaan door de nationale legers van Rwanda en Oeganda. Het westen wordt gecontroleerd door de regering, in samenwerking met de bondgenoten Zimbabwe, Angola en Namibië. De VN beschouwen vrede in Congo als een voorwaarde voor politieke en economische stabiliteit in de regio. (AP, Reuters)