Solana krijgt leiding van rol EU op Balkan

De Europese regeringsleiders hebben gisteravond besloten Javier Solana, de hoge functionaris voor buitenlands en veiligheidsbeleid, de leiding te geven van het beleid van de Europese Unie op de Balkan. Solana heeft op de EU-top in Lissabon samen met Chris Patten, Eurocommissaris voor buitenlands beleid, een zeer kritisch rapport over versnippering en bureaucratie van de EU-hulp gepresenteerd.

De opdracht versterkt de positie in de EU van de Spanjaard Solana, oud-secretaris-generaal van de NAVO. Hij is al secretaris-generaal van de Raad van Ministers van de EU, hoge functionaris van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en secretaris-generaal van de West-Europese Unie en is als zodanig belast met de opbouw van de Europese defensie.

De EU-leiders verwachten van Eurocommissaris Patten dat hij met Solana samenwerkt bij het EU-beleid dat als doel heeft de landen van de Balkan politiek en economisch in Europa te integreren. Patten en Solana werken al zonder conflicten over competenties intensief samen.

Door de nieuwe rol van Solana komt de vorig jaar door de EU aangestelde coördinator voor het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa, de Duitse ex-minister Bodo Hombach, in de schaduw te staan. Hombach heeft zijn functie op speciaal aandringen van de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder gekregen. Als gebaar naar Schröder hebben de regeringsleiders geconcludeerd dat Hombach met het stabiliteitspact een vitale bijdrage levert voor de politieke en economische hulp aan de Balkan.

Hombach organiseert volgende week in Brussel een conferentie waar hij hoopt financiering toegezegd te krijgen voor grote investeringen in de Balkan. Hij hoopt dat daardoor infrastructuurprojecten ter waarde van 1,8 miljard euro snel uitgevoerd kunnen worden. De EU heeft een traditie om financiële toezeggingen te doen die nooit worden gehonoreerd. Eurocommisaris Patten wil de EU-ministers van Buitenlandse Zaken binnenkort voorstellen om toegezegde EU-hulp ter waarde van twintig miljard euro te schrappen. Het gaat om projecten die in sommige gevallen nog uit de jaren zeventig dateren.

De EU en de individuele EU-lidstaten hebben sinds 1991 voor ongeveer negen miljard hulp aan het westelijke deel van de Balkan gegeven. De Europese Commissie heeft voorgesteld om voor de periode 2000 tot 2006 nog eens 5,5 miljard euro voor hulpprogramma's in het gebied uit te trekken. Maar volgens het gisteravond door de Europese regeringsleiders met instemming besproken rapport van Solana en Patten is al die hulp niet effectief genoeg als gevolg van een gebrek aan coördinatie.

Gezanten van de EU, stuurgroepen, het stabiliteitspact en de diplomatie van individuele EU-lidstaten zouden vaak langs elkaar heen werken of dubbel werk doen. Besluitvorming in Brussel lijdt onder trage bureaucratische procedures. De vereiste eenstemmigheid van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken bij besluiten werkt ook vertragend.