President Taiwan trekt conclusie uit nederlaag

De vertrekkende Taiwanese president Lee Teng-hui is vandaag afgetreden als voorzitter van de Kwomintang (KMT). Lee heeft daarmee de verantwoordelijkheid genomen voor de historische nederlaag van de KMT in de presidentsverkiezingen van vorige week. Een groeiend aantal parlementsleden van de KMT had om dat aftreden gevraagd sinds de partij haar 55 jaar oude monopolie over het presidentschap moest afstaan aan Chen Shui-bian, de kandidaat van de oppositie.

,,Er zijn verscheidene redenen geweest voor de verkiezingsnederlaag, maar als voorzitter van de partij neem ik de verantwoordelijkheid op mij'', aldus Lee in een verklaring voorgelezen door een woordvoerder van de partij. Volgens Lee, die 20 mei aftreedt als president, heeft de KMT in de lange periode dat zij aan de macht is geweest ,,een hoop problemen aangetrokken.'' ,,We zijn hervormingen begonnen, maar er zijn ook zaken die we niet zo goed hebben gedaan.''

KMT-kandaat Lien Chan kreeg vorige week 23 procent van de stemmen. Volgens teleurgestelde aanhangers van Lien is dat vooral de schuld van Lee die een schisma binnen de partij niet heeft weten te voorkomen. De KMT is verdeeld geraakt nadat oud-partijsecretaris James Soong uit de partij was gezet. Soong was het niet eens met de kandidaatstelling van Lien en stelde zichzelf verkiesbaar. DPP-kandidaat Chen wist daardoor net de meerderheid te behalen.

Met het vertrek van Lee is ook een einde gekomen aan de demonstraties voor en in de buurt van het hoofdkwartier van de KMT in Taipei. Een boze menigte van een paar duizend mensen kwam daar net na de verkiezingsuitslag bijeen en is daar tot vanmorgen gebleven. De demonstranten, hoofdzakelijk aanhangers van Lien en Soong, zeiden desgevraagd de overwinning van Chen te respecteren, maar hadden duidelijk de 77-jarige Lee uitgekozen als zondebok. Dat Liens partijprogramma door veel kiezers onaantrekkelijk werd bevonden omdat het te veel leunde op het in Taiwan zeer onpopulaire KMT-verleden, was voor de protesterende menigte geen overweging. ,,Lee Teng-hui heeft de overwinning van Chen in de hand gewerkt'', aldus een demonstrant begin deze week, met een monddoek waarop fuck geschreven stond.

Lien Chan, de oud-presidentskandidaat, is aangewezen als tijdelijk partijvoorzitter. Hij heeft beloofd de partij ,,nieuwe vitaliteit'' te bezorgen. ,,Er is geen tijd bezorgd of gedeprimeerd te zijn'', aldus Lien, ,,vandaag maken we een nieuw begin.'' Maar kritische kranten in Taiwan hebben geschreven dat de kans groot is dat de KMT met het vertrek van de in Taiwan geboren Lee een nog sterker `vasteland'-karakter zal krijgen dan hij al had – een partij voor en door mensen die banden hebben met het Chinese vasteland waaruit zij of hun familieleden voor 1949 zijn gevlucht na de communistische machtsgreep.

Het vervroegde aftreden van Lee – volgens het partijreglement had hij nog twee jaar mogen aanblijven – heeft waarschijnlijk nadelige gevolgen voor het nog te vormen kabinet van president Chen. Chen is gekozen met een krappe meerderheid van 39 procent van de stemmen, maar in het parlement houdt zijn Democratisch Progressieve Partij slechts eenderde van de zetels bezet. Chen had gehoopt op de medewerking van Lee om het door de KMT-beheerste parlement op zijn hand te krijgen. Maar nu Lee vertrokken is en KMT-parlementariërs zich hebben ontpopt als politici die zich de macht niet graag uit handen laten nemen, is de samenwerking tussen de nieuwe president en het parlement er niet eenvoudiger op geworden.