Oplichters

Deze week was ik een ongenode gast van een criminele organisatie. Een boeiende ervaring. De naam van de organisatie moet achterwege blijven, want bewijzen kan ik niets, maar mijn intuïtie laat me zelden in de steek als het om een bepaald type boef gaat.

Ik bedoel het fenomeen van de oplichter. Hij interesseert me bovenmate. De meedogenloze sluwheid en de uitgestreken leugenachtigheid, gecombineerd met een niet gering psychologisch vernuft dat alles maakt de oplichter tot een intrigerende verschijning in de wereld van de misdaad.

Dankzij een tip van een vriend kon ik in een wegrestaurant een besloten bijeenkomst bezoeken van een organisatie met een dure, Engelse naam. Ik had geen uitnodiging, maar praatte me met een smoes naar binnen. Onmiddellijk kwam er iemand op me af die me de hele avond in de gaten zou houden. Hij wilde alles van me weten, en vooral: wie was toch degene die me over deze bijeenkomst had ingelicht? De zenuwen maakten mijn knieën iets te slap, maar toch wist ik nog met enige terloopsheid de tevoren bedachte antwoorden te reproduceren. Hij vertrouwde me nog steeds niet helemaal, maar zijn begeerte om mij op te lichten won het van zijn wantrouwen.

Er waren ongeveer honderd gasten, een gevarieerd publiek van vooral mannen – jong, oud, velen in keurig pak. Drie mannen, gehuld in goed gesneden kostuums, spraken ons twee uur lang toe. Zij hadden zeer gangbare Nederlandse namen en gaven slechts summiere inlichtingen over hun antecedenten. De eerste vertelde dat hij `politie en justitie als achtergrond' had, wat ik onmiddellijk van hem wilde aannemen.

Het ging over het nieuwe toverwoord van deze tijd: Internet. Daarin zijn gouden bergen te verdienen, zoals we allemaal moeten geloven. De mannen wilden ons daarbij behulpzaam zijn met hun organisatie. Hun methode was verbluffend eenvoudig. Het was een kwestie van `interactieve distributie'.

Kijk, vertelden ze, aan de ene kant heb je de fabrikant en aan de andere kant de consument. Daartussen zitten nu een aantal schakels, zoals de detailhandel, die grof geld aan een product verdienen. Die schakels heffen wij via een website op, en als u zich bij onze organisatie aansluit, wordt u zélf zo'n lucratieve schakel. Het enige wat u moet doen, is ons ƒ1500 geven waarmee wij aan de slag kunnen.

Hun website had, uiteraard onder een andere naam, al formidabele resultaten geboekt in Amerika. In Nederland zou de website pas in november operationeel worden. Nog even geduld dus voor het schip met geld binnenvaart.

De organisatie is door heel Nederland actief. De deelnemers voorspel ik de volgende ontwikkelingen. Zij investeren ƒ1500, horen steeds minder van `de organisatie' en komen in november tot de ontdekking dat er helemaal geen organisatie meer bestaat. Hun brieven blijven onbeantwoord, de telefoon wordt niet meer opgenomen en de drie mannen zijn onvindbaar.