Horvitz speelt sober en indrukwekkend

`Lang zal hij leven' zong het BIMhuispubliek gisteravond voor Reggie Watts. Het gebeurde niet spontaan, de toetsenspeler is hier nagenoeg onbekend, maar het moment was door bandleider Wayne Horvitz goed gekozen. Want de zaal had twee sets zo intensief geluisterd dat er te veel spanning hing om een vrolijke toegift te doen gedijen.

Aan het aankondigen van stukken deed Horvitz niet en aan het creëren van gezelligheid nog minder. Vier heren op een stoel, waarvan drie achter keyboards, voor hen die vinden dat muziek zichtbaar moet leven was het gisteren bijna een verloren avond. Slechts violist Eyvind Kang liet duidelijk `zijn handen wapperen', de anderen zaten voorovergebogen wat aan hun instrumenten te `pielen'. Ook de voor trombonist Julian Priester ingevallen Skerik op baritonsaxofoon: alleen het bewegen van zijn wenkbrauwen viel op.

De muziek van Horvitz' 4+1 Ensemble is net zo introvert als die van gitarist Bill Frisell, met wie hij vaak heeft samengespeeld. Maar zit tevens zo goed in elkaar dat je je suf luistert om er achter te komen hoe het hem lukt: korte en simpele melodietjes zoveel `suspense' mee te geven. Dat Horvitz iets heeft met minimal- en gamelanmuziek blijkt uit `Step Aside'. In `Exit Laughin' is de basis al even rustgevend maar bestaat de bovenlaag uit gegier, gegenereerd door Horvitz' collega-toetsenspeler Reggie Watts en vermoedelijk `processor' Tucker Martine. De rol van de laatste is onduidelijk; was hij vroeger gewoon de P.A.-man, die nu als 1 aan de 4 is toegevoegd?

De `show' in dit bedaarde gezelschap wordt gemakkelijk gestolen door violist Eyvand Kang. Doordat hij de enige is die er bij staat, maar ook om zijn zuivere, glasheldere streek. Niet minder indrukwekkend is een passage van een paar minuten waarin hij zijn instrument pizzicato, bijna als een gitaar bespeelt.

Het brein achter dit alles is de zich tussen akoestische vleugel en elektrische keyboards heen en weer bewegende Wayne Horvitz. Hij schreef alle composities, sierlijk van vorm en vaak heel ingetogen van sfeer. Maar ook bijna altijd dubbelzinnig; de dingen zijn zelden wat ze lijken. Het langzame stuk `First Light' schetst oppervlakkig de eeuwige vrede, maar wat doen die vreemde strepen aan de hemel?

Concert: Wayne Horvitz en zijn 4+1 Ensemble. Gehoord: 23/3 BIMhuis, Amsterdam. Verder: 25/3 Nighttown, Rotterdam. Dit door de VPRO opgenomen concert wordt op 12 en 26/4 uitgezonden op Radio 4 (23-24u).