Gaaf mozaïek van conferences

In de drie voorstellingen die ze tot dusver maakte, speelde Lenette van Dongen een veelzijdig spel met de morele druk die op vrouwen van haar generatie wordt uitgeoefend, het oermoederlijke en de gekte van de buitenwereld. Haar grote kracht is de herkenbaarheid; wat zij onder woorden brengt, is wat haar publiek vaak nog onuitgesproken heeft gelaten.

Haar vierde voorstelling, die gisteravond in première ging, heet Een echte Van Dongen en lijkt de meest autobiografische van allemaal te zijn. Maar opnieuw is de herkenbaarheid groot.

Schijnbaar moeiteloos schakelend tussen vroeger en nu vertelt ze verhalen over de fotograaf voor wie ze op de kleuterschool moest poseren, de balletlessen die ze volgde, en haar ervaringen als balletlerares voor kinderen. Tegelijk laat ze die herinneringen echter boven de particuliere anekdotiek uitsteken door er onnadrukkelijk een telkens weerkerend thema van te maken: het ideaal van de vrije expressie tegenover de praktijk van discipline en navolging aan de barre. Wie voor de keus tussen die twee wordt gesteld, merkt dat het ideaal soms een illusie is. En dat geldt natuurlijk niet alleen voor wie met ballet bezig is.

In dit gave mozaïek van conferences, verhalen en songs weet Lenette van Dongen het persoonlijke algemeen te maken, en het algemene persoonlijk. Ze is een bedreven cabaretière die makkelijk contact maakt met het publiek en zelfs een verbluffend staaltje stuntwerk uithaalt door improviserend en sneldichtend op trefwoorden uit de zaal een welluidend lied te bouwen. In haar verhalen is één gebaartje of één geluidje meestal al genoeg voor een kernachtige typering van een persoon of een situatie. En in de liedjes is ze een chansonnière met een trefzeker geluid, dat beurtelings kan stralen en strelen.

Terwijl het trio van toetsenist Martijn Breebaart een pulserende laag van muziek en geluidseffecten onder de voorstelling legt, is Lenette van Dongen gespierd en lichtvoetig tegelijk. Het podium is zo te zien haar natuurlijke habitat; ze staat er ferm en onwankelbaar, maar minstens zo mooi is dat ze af en toe met een betoverend danspasje los van de grond komt.

Voorstelling: Een echte Van Dongen, door Lenette van Dongen, o.l.v. Pieter Tiddens. Muziek: Martijn Breebaart, Marnix Stassen en Peter Sambros. Regie: Ruut Weissman.

Gezien: 23/3 in De Meerse, Hoofddorp. Tournee t/m 17/6 en volgend seizoen. Inl. (071) 513 39 85.