Erfelijke code fruitvlieg in kaart

De erfelijke code van de fruitvlieg is in kaart gebracht. Dat meldt het wetenschappelijk tijdschrift Science vandaag. Een internationaal team van onderzoekers heeft het erfelijk materiaal van het fruitvliegje Drosophila melanogaster in kaart gebracht. Daarmee is het genoom van het tweede complexe organisme opgehelderd. In 1998 werd het erfelijk materiaal van de rondworm C. elegans in kaart gebracht. Daarnaast zijn ook de erfelijke `blauwdrukken' van tientallen bacteriën en van bakkersgist al opgehelderd. Met het werk aan de fruitvlieg verwacht men meer inzicht te krijgen in menselijke ziekten.

De vandaag gepubliceerde resultaten bewijzen met name hoe succesvol de nieuwe techniek van genenjager Craig Venter is. De Amerikaan, eigenaar van de bedrijven Celera en TIGR, kondigde twee jaar geleden aan dat hij met een door hem ontwikkelde techniek, de zogenaamde shot-gun methode, het menselijk genoom binnen twee jaar zou kraken. Niemand geloofde hem in eerste instantie. Als vingeroefening zou hij de techniek eerst uitproberen op de fruitvlieg. Met succes, zo blijkt nu. Venter verwacht dat hij rond de zomer zal komen met de eerste ruwe schets van het menselijk genoom.

Het genoom van de fruitvlieg bestaat uit 180 miljoen baseparen, de chemische bouwstenen van het DNA. Het kostte de onderzoekers niet meer dan een jaar om die 180 miljoen bouwstenen in de juiste volgorde te leggen. Dat is verbazingwekkend snel. Genetische studies aan de fruitvlieg vinden al bijna een eeuw plaats. Maar tot nu toe was niet meer dan 25 procent van het erfelijk materiaal bekend. De onderzoekers slaagden er niet in om het genoom echt helemaal op te helderen. Er ontbreken nog ongeveer 1000 stukjes. Die laten zich om technische redenen moeilijk in kaart brengen.

Uit de studie blijkt eens te meer hoe sterk organismen overeen komen wat betreft hun erfelijk materiaal. Zo zijn van de mens 289 genen bekend die een rol spelen bij het ontstaan van ziekten zoals diabetes en de ziekte van Alzheimer. Van die 289 zijn er inmiddels 177 bij de fruitvlieg gevonden. Het bestuderen van die genen, en de eiwitten waarvoor ze coderen, kan meer inzicht geven in de processen die bij de mens tot ziekte leiden.