Energie en transport niet sneller vrij

De Franse premier Jospin heeft tijdens de topbijeenkomst van de Europese regeringsleiders in Lissabon een snelle liberalisering van energie en vervoer in de Europese Unie tegengehouden.

Onder Franse druk hebben de Europese regeringsleiders ervan afgezien in hun slotverklaring het jaar 2004 als streefdatum te noemen. De Franse premier zei gisteren dat de voorstellen voor versnelde verdere liberalisering van de Europese energie- en transportmarkt ,,niet passen'' in het kader van de topbijeenkomst. Jospin onderstreepte dat dergelijke voorstellen niets te maken hebben met het onderwerp van de top: de `nieuwe economie' en informatiemaatschappij in Europa.

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) sprak gisteren van een ,,geharnast socialistisch betoog'' van premier Jospin: ,,Hij was de enige met een ideologisch getinte interventie.'' Overigens viel ook de Franse voorzitster van het Europees Parlement, Nicole Fontaine, gisteren op met haar kritiek op ,,dominerende kapitalistische krachten'' en haar oproep aan de regeringsleiders de ,,ongecontroleerde fusies'' van bedrijven te reguleren, omdat deze een ,,verwoestende werking'' op de sociale samenhang in Europa hebben.

Het verzet van de Franse premier heeft volgens Europese diplomaten vooral binnenlandspolitieke redenen. Met lokale verkiezingen in aantocht – en in 2002 presidentsverkiezingen – zou Jospin zich niet de woede van de vakbonden op de hals willen halen. Bij de voorstellen voor liberalisering van transport, die onderdeel zijn van een beoogde verbetering van de interne Europese markt, gaat het onder meer om het vrachtvervoor per spoor. Juist de Franse spoorwegvakbonden gelden als militant.

Frankrijk haalde zich vorig jaar al de woede van andere landen op de hals door de Europese afspraken over liberalisering van de elektriciteitsmarkt pas begin dit jaar uit te voeren, nadat de Europese Commissie met een procedure bij het Europese Hof had gedreigd. Frankrijk gaat overigens minder ver met de liberalisering dan andere EU-landen. Zo blijft het bedrijf Electricité de France (EdF) in staatshanden.

Jospin volhardde gisteren ook na een dringend beroep van de Spaanse premier Aznar in zijn verzet. Aznar had Jospin voorgehouden dat de Fransen hun zin kregen met het vastleggen van 3 procent economische groei als streefcijfer. In ruil zou hij zich soepeler moeten opstellen bij liberalisering van transport en energie.

Over de meeste voorstellen van het Portugese voorzitterschap en de Europese Commissie voor een speciale top over innovatie, kenniseconomie, werkgelegenheid en sociale cohesie bestond tussen de vijftien regeringsleiders wel een grote mate van overeenstemming. Met name de voorstellen over informatie- en communicatietechnologie waren in Lissabon nauwelijks omstreden. Volgens de ontwerpslotverklaring, die vanmiddag zou worden bekrachtigd, heeft de Europese Unie zichzelf ,,een nieuw strategisch doel'' gesteld voor het volgende decennium om ,,de meest concurrerende en dynamische op kennis gebaseerde economie te worden die in staat is tot duurzame economische groei met betere en meer banen en grotere sociale cohesie''.