Eén Fortis-baas in hectiek

Om snel op de wereldwijde fusiegolf in te spelen wil Fortis naar één kapitein op het schip. Die moet van de Belgisch-Nederlandse bank een Europees Internet-bedrijf maken.

Fortis heeft de amusante strijd van de Nederlandse banken om nummer één op Internet te worden een nieuwe wending gegeven. ABN Amro en ING gaven de afgelopen weken hoog op van hun investeringen op het vlak van e-commerce. De eerste maakte drie weken geleden bekend maar liefst 1,8 miljard euro in haar Internet-activiteiten te zullen steken. Dit bedrag werd twee weken later moeiteloos door ING ingehaald: 2 miljard euro.

Fortis (onder meer VSB, Generale Bank, MeesPierson en Amev) koos gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers een nieuwe koers. Een onderzoeksbureau uit Parijs kwam uitgerekend gisteren met het persbericht dat e-banking.com van Fortis tot de beste drie Europese Internet-banken behoort. En in de top-10 kwamen de namen van ING en ABN Amro niet voor.

,,Het is weinig realistisch om met precieze investeringsbedragen te komen'', onderstreepte bestuurder J. Feilzer van Fortis over de bedragen die de concurrenten noemden. De kosten van de Internet-investeringen lopen immers hand in hand met de `gewone' IT-bestedingen. ,,Het enige wat wij kunnen zeggen is dat 15 tot 20 procent van onze totale kosten (8,5 miljard euro) aan automatisering wordt besteed. De bestedingen aan e-commerce zijn voor ons niet af te splitsen.'' Of de collega-banken een erg doorzichtig spelletje hebben gespeeld wilde Feilzer niet bevestigen. ,,Wij spreken alleen voor onszelf.''

Fortis maakte gisteren wel andere cijfers over de elektronische activiteiten bekend. Daarbij werd vooral duidelijk dat veel initiatieven nog in de kinderschoenen staan. Maandelijks krijgt het concern bijvoorbeeld 750.000 betalingen per maand binnen via pc-banking. Dat lijkt veel, maar het steekt schril af bij de omvang (7 miljoen klanten) van het conern. Nog maagdelijker zijn de initiatieven in België. De `webs' van ASLK en Generale Bank krijgen dagelijks respectievelijk 600 en 700 betalingen per dag binnen. ,,Het geeft aan dat de klant er nog niet klaar voor is'', zo stelde bestuursvoorzitter H. Bartelds.

Desondanks is het ook voor Fortis duidelijk dat Internet de financiële sector op zijn kop zal zetten. Klanten kunnen immers snel en gemakkelijk inzage krijgen in de diverse tarieven van banken. ,,Er komt dus druk op onze marges. We moeten snel goede en goedkope producten kunnen leveren en daar moet de interne organisatie klaar voor zijn'', aldus Bartelds. Maar de gevolgen strekken verder. Allianties met bedrijven buiten de financiële sector zullen gewoon worden, omdat zelfs grote financiële concerns niet alles kunnen leveren wat de Internet-gebruiker wenst.

De Belgische bestuurder H. Verwilst had al eerder gesteld dat samenwerking met een Internet-bedrijf zeker tot de mogelijkheden gaat behoren. Feilzer sloot ook weinig uit, hoewel concrete voorbeelden ontbraken. Op één uitzondering na: ,,Ik zie ons voorlopig nog geen schoenen verkopen.''

In deze onzekere omgeving moet in elk geval duidelijk zijn wie de kapitein op het schip is. Het Belgisch-Nederlandse concern heeft de verantwoordelijke taken nu nog perfect over beide landen verdeeld, maar die pariteit behoort binnenkort tot het verleden. Fortis zoekt een nieuwe topman, voor wie Bartelds en zijn Belgische evenknie Lippens een stapje terug zullen zetten. Bartelds wilde zich gisteren nog niet uitlaten over de gewenste nationaliteit van de topman: wordt het een Brit, een Amerikaan of een Nederbelg afkomstig uit een gemengd huwelijk?

Pro-actief handelen noemt Bartelds de strategie van het concern: als zich een goede overnamekandidaat of fusiepartner aandient, moet er snel worden gehandeld. ,,De huidige structuur heeft sinds 1990 prima gefunctioneerd. Deze wijziging past in de energieke omgeving waarin het bedrijf nu zit.'' Nu de nationale fusiegolf in Europa op gang komt en de Amerikaanse wetgeving verzekeraars en banken niet meer strikt wil scheiden, kunnen we nog heel wat verwachten, aldus Bartelds.

Te midden van deze overnamegevechten staat Fortis er krachtig voor. Naast een autonome groei van zo'n 14 procent zorgden acquisities en de verkoop uit het grote arsenaal aan minderheidsbelangen vorig jaar voor de slagroom op de taart. Dit jaar konden de belangen in het Belgische Tractebel en de Nederlandse NIB (samen zo'n 350 miljoen euro) te gelde worden gemaakt. Dat resulteerde in een winstgroei van 40 procent tot 2,3 miljard euro. Ook voor dit jaar verwacht Bartelds dergelijke meevallers. ,,Om de eenvoudige reden dat er veel overnames plaatsvinden en wij altijd wel ergens een belang hebben'', verklaarde hij bijna achteloos. De verkopen zijn voor Fortis zelfs zo gewoon dat ze worden meegenomen in de operationele winst, terwijl dergelijke inkomsten voor de meeste bedrijven toch apart als buitengewone baten worden geboekt.

Maar ook los van de meevallers houdt Fortis de stijgende lijn vast. In het verzekeringsbedrijf stegen de premie-inkomsten bijvoorbeeld met 26 procent; vooral de schadeverzekeringen, onder meer door enkele grote acquisities in de Verenigde Staten, kwamen met een premiegroei van 38 procent goed uit de verf.

Mede door de hoge winst is het eigen vermogen (17,9 miljard euro, bijna 40 miljard gulden) boven de eigen criteria van de bankverzekeraar geklommen. Geen probleem, vond Bartelds. Als zich immers een koopje voordoet, moet je geld op zak hebben. Wellicht een Internet-bank? Het antwoord laat zich raden. ,,Dat zijn we zelf al.''