Ziekte speelt paus al pratend parten

De paus weegt zijn woorden op en goudschaaltje, maar spreekt ze niet altijd even duidelijk uit.

Zijn geest heet ongebroken te zijn, en als je ziet hoe priemend zijn ogen van onder zijn gebogen hoofd om zich heen kijken en hoe direct hij reageert, is er geen reden om daaraan te twijfelen. Maar de lichamelijke problemen van paus Johannes Paulus II brengen de mensen die met hem in contact komen, soms in verlegenheid.

,,Uw gekwelde bestaan is voor heel de wereld zichtbaar'', zei de paus gisteren bij zijn ontmoeting met Palestijnse leiders en vluchtelingen. ,,And it has gone on not long'', zo klonk het. Zijn Palestijnse gastheren keken verbaasd. De paus kwam toch als een vriend?

De ziekte van Parkinson waaraan de 79-jarige paus al een paar jaar lijdt en die ook het nauwelijks te onderdrukken trillen in zijn linkerarm veroorzaakt, zorgt regelmatig voor grote spraakproblemen. Vaak is de paus goed te verstaan. Maar even vaak verworden zijn woorden tot vrijwel onbegrijpelijk gemompel, ook in talen waar hij geen moeite mee heeft, als Italiaans, Engels of zijn eigen Pools. Zijn toehoorders kijken elkaar dan in verwarring of vol onbegrip aan.

Gelukkig is er nog de geschreven tekst. Zeker de laatste jaren wijkt de paus vrijwel nooit af van de tekst zoals die van tevoren is opgesteld, waarschijnlijk ook om te voorkomen dat hij verkeerd wordt begrepen. De persafdeling van het Vaticaan verspreidt die tekst bij belangrijke gelegenheden af en toe onder embargo. Er staat altijd een waarschuwing bij: vergelijk deze tekst met de uitgesproken tekst. Maar in het geval van de paus geldt sinds enige tijd een stilzwijgende afspraak: bij twijfel geldt de geschreven tekst. Hij bedoelde dus: ,,It has gone on too long.''