Vrijblijvende oefening in esthetiek

Het is geen erg gebruikelijk decor: de nieuwe video van Liza May Post, Under, speelt zich af in een oude kelder. In dat hok, kaal, vervallen, zand op de vloer, huizen vijf mensen. Twee leunen er tegen de muur, een meisje zit op een stretcher, een man hangt op een strobaal, een ander loopt trage rondjes – zijn rok lijkt gemaakt van een tafelkleed. Het vijftal zegt niets, we horen slechts geluiden van de straat. Door een reepje glas bij het plafond zien we passanten voorbij lopen.

Under is een kleine gebeurtenis omdat Liza May Post de laatste jaren tot een `naam' is uitgegroeid in de Nederlandse kunst. Ze had al een tentoonstelling bij de prestigieuze Anthony d'Offay Gallery in Londen en op iedere binnenlandse groepstentoonstelling met enige pretentie duikt ze op, maar ze had in Nederland nog nooit een solo. Daar komt met Under verandering in, al is dat niet helemaal bevredigend, want de tentoonstelling in Bureau Amsterdam bestaat slechts uit dat ene, groot gepresenteerde werk.

Post vestigde haar naam met foto's die bol stonden van de suggestie. Een foto bijvoorbeeld van een meisje, liggend op de grond van de parfumafdeling van de Bijenkorf. Of een andere van een meisje geknield op de grond, met voor haar een bloedrode plas. Stuk voor stuk nodigden ze de toeschouwer uit om het verstilde beeld in zijn hoofd in beweging te zetten. Wat zou het winkelende publiek met dat meisje doen? Hoe komt die plas daar op de grond? Dat maakt het extra pijnlijk om te zien wat er gebeurt nu Post zelf die beweging toevoegt: er gebeurt helemaal niets. Under is erg suggestief, met dat vervallen hok, die mannen in jurk, die bovendien prachtig zijn uitgelicht, maar ook erg saai. De man in de jurk loopt een wankelend rondje, de man op de strobaal gaat liggen, het meisje op de stretcher gaat staan. Spanning is er niet, alleen maar gelatenheid.

Met Under presenteert Post zich als een aanhanger van de hedendaagse-kunst-filosofie die verkondigt dat je de toeschouwer geen `dwingende betekenis' op moet leggen, dat de kunstenaar de toeschouwer `zijn eigen verhaal' moet laten maken. En inderdaad: aan de hand van Under kan de toeschouwer zich naar hartelust uitleven. De associatie met Plato's grot dringt zich op, maar het zou ook kunnen dat we naar een afterparty van vijf trippende hippies zitten te kijken, of naar een repetitie van een beginnende mime-groep. Post laat het open, de toeschouwer blijft het om het even.

Hoe goed suggestie in de kunst kan werken heeft Post in haar foto's meer dan eens heeft bewezen. Maar suggestie alleen is niet genoeg, zonder een hint van verklaring wordt het kunstwerk een vrijblijvende oefening in esthetiek. Zoals Under.

Tentoonstelling: Liza May Post, Under. Stedelijk Museum Bureau, Rozenstraat 59, Amsterdam. Dag. 11-18u. T/m 9 april.