Franse wijn met een Catalaanse ziel

Wie een wijnboer in de buurt van Perpignan echt op zijn ziel wilt trappen, vraagt of zijn wijnen behoren tot de Languedoc-Roussillon. ,,Dit is de Roussillon, met de Languedoc hebben we niets te maken'', zal hij zeggen.

Hij heeft – in tegenstelling tot wat door wijnboeken en wijnverkopers wordt gesuggereerd – gelijk, want de Roussillon maakte tot het eind van de zeventiende eeuw deel uit van Spaans Catalonië. Het gebied werd bestuurd vanuit Mallorca. De bewoners spraken Catalaans, ze hadden een keuken die overeenkwam met die van Catalonië en politiek geen binding met Frankrijk. De inlijving bij het Franse Koninkrijk in 1676 heeft aan dat eigen gevoel tot op de dag van vandaag niets veranderd. In de Roussillon is overal de Catalaanse, geel-rode vlag te zien en waar mogelijk wordt hij uitgehangen op culturele en gastronomische manifestaties in het buitenland.

Na de ramp met de druifluis die aan het eind van de negentiende eeuw in Europa wijngaarden verwoestte, was het gedaan met de wijnbouw in bijna heel Frankrijk. De Roussillon en de Languedoc herstelden zich sneller dan andere gebieden en produceerden onder een gezamenlijke noemer en masse wijn voor de rest van Frankrijk. Tot voor kort waren de Languedoc en de Roussillon, `Le Midi', ondanks hun verschillende achtergrond, aan elkaar geklonken als een Siamese tweeling. In de jaren zeventig is er een begin gemaakt met veranderingen die uiteindelijk zouden leiden tot een eigen gezicht van beide gebieden op de wijnmarkt. Men gaf wijnboeren rooipremies wanneer zij inferieure druivenrassen (zoals carignan) rooiden en kwalitatief betere rassen zoals grenache, mourvèdre en syrah aanplantten.

Het duurt ten minste tien jaar voordat een regio zo'n operatie te boven is. De Languedoc heeft zich eerder dan de Roussillon kunnen profileren als individuele regio, dankzij de goede rode en witte wijnen die daar al sinds het eind van de jaren tachtig vandaan komen. De appellation van de Roussillon heeft moeilijker te bewerken wijngaarden dan de Languedoc. Bovendien stond de Roussillon van oudsher bekend als leverancier van zoete, rode wijnen (Banyuls, Maury), die omdat zij vrij zwaar waren en niet fruitig, niet populair waren bij de consument. Sinds het midden van de jaren negentig begint de Roussillon echter een plek op de markt te veroveren die meer in overeenstemming is met het potentieel van de regio.

Nog steeds worden er weinig zeggende `bons litres' verkocht met Appellation Contrôlée Roussillon of Roussillon Villages, maar domeinen als Domaine Gauby of Domaine Cazes tonen wat er uit de bodems gehaald kan worden. Bovendien worden de zoete rode Maury en Banyuls door een beter geleide, alcoholische gisting fruitiger gemaakt en verveelt het zoet minder snel. Ook de in vroeger eeuwen vooral aan het koninklijke en pauselijke hof geliefde Muscat de Rivesaltes, een natuurlijk zoete wijn, profiteert van de moderne wijnbereiding.

Door het bijzonder droge en hete klimaat in de verschillende appellations van de Roussillon kunnen druivenrassen als mourvèdre en grenache een hoge mate van rijpheid bereiken. De kunst van de wijnproducent in deze gebieden ligt in het koel houden van de oogst tijdens de vinificatie in september/oktober, wanneer het buiten nog makkelijk dertig graden of meer kan worden. Dit was tot voor kort een groot probleem, maar door moderne koeltechnieken en snellere vervoersmogelijkheden kunnen zowel rode als witte wijnen hun frisheid behouden.

Enkele decennia geleden zou het nog bijna ondenkbaar zijn geweest om uit de Roussillon een levendige, knisperfrisse witte wijn te verwachten, of een fijne, droog gevinifieerde Muscat de Rivesaltes of een fruitige Banyuls. Dat kan nu allemaal, net zoals er nu fruitige, rode wijnen worden gemaakt.

Wie zich wil overtuigen dat de Roussillon een interessant wijngebied is, kan een speciaal zomerprogramma volgen: `Une cave, un jour'. Gedurende een uitgebreid avondbezoek kan men kennismaken met een wijndomein; na een bezoek aan de kelder en de wijngaard volgt een proeverij en een diner waarbij de geproefde wijnen worden geschonken. De Roussillon kan dankzij de moderne technologie en de gedrevenheid van een aantal wijnboeren zijn eigen imago vorm geven. Met zijn eigen, Catalaanse woord voor `oogstjaar', namelijk `rimatge' blijft het zich, ondanks alweer ruim driehonderd jaar Frans bestuur, onderscheiden van de rest van Frankrijk.

Informatie over `Une cave, un jour': Cars Verts du Roussillon, 10, Rue Jeanne d'Arc, BP 119, 66001 Perpignan Cédex/Frankrijk. Tel. 0033 4 68511947 of Fax: 0033 4 68349364

Algemene inl: Comité Roussillon Nederland, 010-4760198, fax: 010 4774418 e-mail: tot.pr@worldonline.nl