Prins voelt zich nu in zijn element

Het Tweede Wereld Water Forum dat vandaag wordt afgesloten, was de eerste echte `bestuursdaad' van prins Willem-Alexander, die het forum voorzat. Hij is zichtbaar gegroeid in zijn rol als troonopvolger.

Op het eerste gezicht is het een gewone, zij het door de akoestiek in het oude Leidse Academiegebouw wat luidruchtige, borrel. Prins Willem-Alexander, die ochtend net teruggekomen uit Afrika, heeft het boek `Bewogen Betrekkingen, 400 jaar Nederland-Japan' in ontvangst genomen. Hij praat nu eens met NIOD-directeur J.C. Blom, dan weer met Japan-kenner K. van Wolfferen. Hij stelt vragen aan M. Forrer van het Rijksmuseum, luistert aandachtig, lacht.

Zo zag het eruit. Nu het officiële draaiboek: ,,Gastengroep 1 neemt rechts van de video-opstelling in de receptie-kamer posities in. Gastengroep 2 stelt zich rechts op van gastengroep 1. Gastengroep 3 volgt en stelt zich rechts op van gastengroep 2.'' De dames en heren, die op het oog gezellig staan te borrelen, blijken een slagorde te vormen die de prins moet ontvangen.

Het illustreert wat een kroonprins moet kunnen. Niet aan één gesprekspartner blijven kleven. Maar ook niet routinematig verhalen aanhoren. Wat daar tussenin zit, is ongeveer wat Willem-Alexander doet. Hij stelt geïnteresseerd vragen en maakt grapjes, maar gaat niet te diep op onderwerpen in. Dat zou het tijdschema in de war schoppen, of erger nog: zijn opmerkingen zouden een rel kunnen veroorzaken.

Willem-Alexander is ,,zelfverzekerder'' geworden, zeggen personen uit zijn omgeving. Het besluit om hem een specialisme te laten ontwikkelen, waterbeheer, werd aanvankelijk lacherig ontvangen, maar is achteraf verstandig gebleken. De kennis die de prins op het gebied van water heeft opgedaan, geeft hem houvast. Zijn reizen helpen hem ook. Door een bezoek aan een trainingscentrum voor atleten in Kenia kan hij als lid van het Olympic Solidarity Committee van het Internationaal Olympisch Committe (IOC) beargumenteren of daar geld voor moet worden uitgetrokken. Tijdens zijn reis naar Afrika liet hij zich ook voorlichten over de watersnood in Mozambique.

Hij redt het niet alleen met handen schudden, was de gedachte aan het hof. Het was met name prins Claus die zelf ondervond hoe moeilijk het is om aan de zijlijn te staan en tóch iets nuttigs te doen, die aandrong op een specialisme voor de kroonprins. Twee jaar na dit besluit is Willem-Alexander volgens bronnen bij het hof ,,een hele professionele vent die voor dijkgraven en ingenieurs een volwaardige gesprekpartner is''. Dat bleek de afgelopen dagen tijdens het Tweede Wereld Water Forum: er was wereldwijde lof voor zijn inbreng.

Zijn zelfvertrouwen is merkbaar aan zijn toespraken, die hij minder dan voorheen uitspreekt alsof het aangenomen werk is. Hij kijkt het publiek om de drie seconden aan, last pauzes in, neemt af en toe een slok water. Hij heeft ook gestudeerd op zijn bewegingen. Het snelle, ongecontroleerde is er af. Hij loopt langzamer, schrijdt meer. Als hij luistert, vouwt hij zijn beide handen voor zich. Of hij steekt zijn linkerhand voor de helft in het zakje van zijn colbert terwijl hij zijn rechterhand op het revers van zijn colbert laat rusten.

Opvallend is dat het woordje `ik' steeds vaker opduikt in zijn toespraken. `Ik' gebruikt hij als het over terreinen gaat waarop hij zich thuisvoelt: waterbeheer, krijgsmacht, sport, Internet en vliegen. In Sint Petersburg hield de prins vorig jaar een pleidooi voor de inzet van zware wapens bij vredesoperaties. In een interview met De Telegraaf, afgelopen december, sprak hij zijn zorg uit over computergebruik door de jeugd, daardoor te weinig zou sporten. Bij de ledenvergadering van NOC*NSF, afgelopen februari, zei hij dat de corruptie bij de Olympische organisatie IOC, waarvan hij lid is, niet hard genoeg kan worden aangepakt. Als rapporteur van de Wereldwaterconferentie noemde hij de selectie van thema's voor de ministers gisteren ,,mijn verantwoordelijkheid''.

De ,,oriëntatiefase'' is voorbij, zo zegt men aan het hof. De tijd is aangebroken om te ,,consolideren''. De prins moet op het gebied van waterbeheer niet meer alleen leren, maar ook wat doen: een ,,faciliterende rol spelen''. Ontmoet hij iemand in China die een interessant verhaal heeft over ontzilting, dan belt de prins met de TU Delft of dat iets is voor Nederland. Bij Verkeer en Waterstaat heeft hij het bestaan van een milieuvriendelijk middel tegen algvorming bij schepen aangekaart.

Bij die nieuwe fase hoort ook improviseren. Toen afgelopen donderdag bij de opening van het waterforum Spaanse naaktlopers het podium op doken uit protest tegen de aanleg van stuwdammen, greep de prins persoonlijk in. ,,Laten we ons gedragen als volwassenen'', zei hij.

Afgelopen zondag werd de prins op de World Water Fair verwelkomd door een vijftigtal kinderen, `rangers' van het Wereld Natuur Fonds. Hij gaf ze de opdracht mee om ,,al die grote mensen te laten beseffen dat het om jullie gaat''. Maar als het om zijn eigen toekomst gaat, zijn het volgens ingewijden nog altijd de `grote mensen' door wie de prins zich laat adviseren.

Koningin Beatrix en prins Claus zijn op de weg naar het koningschap nog steeds zijn belangrijkste adviseurs. Ook over de vraag met wie de prins zal trouwen, is er volgens hofkringen ,,uiteindelijk maar één die beslist''. Die persoon gaf de prins gisteren, toen hij opstond om voor een volle zaal de resultaten van het Wereld Water Forum te presenteren, een aanmoedigend, moederlijk klopje op de rug.