Water is een zaak van iedereen

Delen uit het verslag dat prins Willem- Alexander als voorzitter van het tweede Wereld Water Forum in Den Haag vanmorgen heeft uitgebracht over de voortgang van het debat over het waterbeheer.

Een veilige aanvoer van voldoende water kan alleen worden gegarandeerd als water een zaak van iedereen wordt. Dat is de essentie van de `Visie' die op dit Forum naar voren is gebracht. [...] Veel minder eensgezindheid bestaat er over het model dat het overheidsmonopolie moet vervangen. Ik wil echter met klem vaststellen dat niemand - noch de Wereld Water Commissie, noch de zeer vele anderen die de Visie en het `Actieplan' tot stand hebben gebracht en evenmin de deelnemers aan dit Forum - van mening is dat een commercieel monopolie de plaats van het overheidsmonopolie moet innemen of dat de watervoorziening moet worden geprivatiseerd.

Integendeel. De Visie stelt, met steun van de deelnemers aan het Forum, dat water deel uitmaakt van het gemeenschappelijk erfgoed en dient te worden behandeld als een gemeenschappelijk bezit. Wanneer we waterrechten vaststellen, stellen we geen eigendomsrecht vast maar een gebruiksrecht.

Dit impliceert echter niet dat waterdiensten – dat wil zeggen: de levering en behandeling van water, reiniging van water vóór en na het gebruik en de teruggave ervan aan het milieu of aan andere gebruikers – gratis zouden moeten zijn. De Visie onderstreept de dringende behoefte aan duurzame voorzieningen op het gebied van infrastructuur en dienstverlening die voorzien in de behoeften van watergebruikers, hetzij in handen van instanties die aansprakelijk zijn jegens de gebruikers, hetzij in handen van de gebruikers zelf. Hiervoor zijn middelen nodig – in de vorm van geld of van rechtstreekse bijdragen in natura van de gebruikers. Aan de gebruiker zullen dan ook alle kosten van de watervoorziening in rekening moeten worden gebracht – waar nodig met subsidie aan de armen en met inachtneming van de middelen waarover ook arme mensen beschikken: hun arbeidskracht. Dit is een van de belangrijkste aanbevelingen in de Visie. [...] Van essentieel belang voor zeer veel deelnemers aan het Forum is de expliciete erkenning van het recht op drinkwater en op sanitaire voorzieningen als een fundamenteel recht van de mens. U zult wellicht stellen dat dit recht al impliciet is in bestaande verklaringen inzake de mensenrechten, aangezien er zonder water geen leven mogelijk is. Maar juist om die reden roept de overweldigende meerderheid van de deelnemers aan het Tweede Wereld Water Forum u op in uw verklaring of in uw individuele toezeggingen het recht van de mens op drinkwater en sanitaire voorzieningen expliciet uit te spreken.[...]

De verdeling van rechten op grond en op het gebruik van water is bepalend voor de mogelijkheid van mensen om de armoedespiraal te doorbreken. Herverdeling of nieuwe toewijzing van rechten moet geschieden op individuele basis, met inachtneming van de rechten van vrouwen en mannen.