Lonen stijgen met gemiddeld bijna 4 procent

De loonstijging in de dit jaar gesloten CAO's ,,komt steeds meer in de buurt van de 4 procent''. Dat stelt de vakcentrale FNV, die gisteren de tussenbalans opmaakte van het lopende CAO-seizoen.

De vakcentrale boekt daarmee resultaten die in lijn liggen met de centrale looneis van 4 procent. Dat is beduidend hoger dan de loonsverhoging van 2 procent die werkgeverscentrale VNO-NCW zijn leden adviseert.

De FNV wijt het aan de krapte op de arbeidsmarkt dat werkgevers bereid zijn te betalen wat de bonden vragen. Vorig jaar eiste de FNV nog 3,5 procent meer loon, maar lang niet alle FNV-bonden slaagden erin die eis aan de onderhandelingstafel te verzilveren.

Van de dertig grote CAO's die dit seizoen op het programma staan zijn er inmiddels negen afgesloten, waaronder Akzo, de provincies en de grafische CAO. Op dit moment lopen de onderhandelingen over een nieuwe CAO bij Philips.

De vakcentrale stelt tevreden vast dat collectieve vormen van prestatiebeloning – dit jaar een van de centrale punten in het eisenpakket van Philips – tot nog toe in geen enkele CAO zijn opgenomen. Datzelfde geldt overigens ook voor de vierdaagse werkweek, een van de stokpaardjes van de vakbeweging.

De werkgevers hebben zich altijd fel verzet tegen de invoering van de vierdaagse werkweek. Ze vinden die in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt niet gepast. Volgens de FNV is de vierdaagse werkweek ,,op decentraal niveau'' echter wel degelijk in opmars. ,,Dat gebeurt op verschillende manieren. Soms is de vierdaagse werkweek gericht op oudere werknemers, in een ander geval komt hij voor als keuzemogelijkheid voor individuele werknemers.''

De vierdaagse werkweek gaat overigens niet altijd gepaard met verkorting van de arbeidstijd. In veel gevallen behelst de afspraak dat werknemers ervoor kunnen kiezen hun vijfdaagse werkweek van bijvoorbeeld 36 uur om te zetten in vier werkdagen van 9 uur.

De FNV stelt vast dat bedrijven pronken met de vierdaagse werkweek als secundaire arbeidsvoorwaarde. Als voorbeeld haalt de vakcentrale een advertentie van automatiseerder CMG aan. ,,U wilt een vierdaags werkweek, het kan. U wilt kinderopvang? Komt u maar, wij regelen het. U wilt een sabbatical? Kom bij ons werken en wij regelen het.''

In vrijwel alle tot nu toe afgesloten CAO's staan afspraken over kinderopvang. Ook verlofsparen, scholing en afspraken over ,,een betere balans tussen werk en privé'' zijn volgens de FNV in opmars. De vakcentrale is niet tevreden over de manier waarop werkgevers werkdruk aanpakken. ,,Het onderwerp werkdruk blijft iets te veel steken in afspraken over onderzoek naar dit probleem'', aldus de FNV.