KPN zoekt alternatief voor bruusk overnamegeweld

Drie jaar na het debacle van Sport 7 durft KPN weer geld te steken in `inhoud' voor zijn telecomnet. Voorzichtigheid is het devies.

Het populaire spel `eerst schieten, dan praten' is niet aan KPN besteed. KPN heeft zich met de overname van E-Plus in het overnamegeweld gestort, maar samenwerken is voor bestuursvoorzitter Paul Smits geen vies woord. ,,Je hoeft niet altijd alles te kopen'', zei hij gisteren na de presentatie van de jaarcijfers.

Het telecomconcern maakte gisteren de oprichting bekend van een gezamenlijke onderneming met reisorganisatie Travel Unie. Samen willen ze vakanties en reisinformatie aanbieden via Internet. De overeenkomst is veelzeggend. KPN zoekt weer actief `inhoud' voor zijn kabelnetwerk, drie jaar na het `trauma' van Sport 7.

De afgelopen maanden maakte KPN al samenwerkingsverbanden bekend met Disney (een website voor kinderen) en SBS/Endemol (exploitatie op Internet van onder meer het tv-programma De Bus). Ook nam KPN spelletjesdistributeur 3rd Elevation over. ,,Een samenwerking met een Europese financiële instelling staat hoog op ons verlanglijstje'', zegt Smits.

Na het debacle met Sport 7 wilde KPN zijn vingers niet meer branden aan de diensten en programma's die over zijn netwerk worden geleverd. Smits maakt een zigzagbeweging met zijn handen: ,,Zo gaat dat af en toe met strategie. Sport 7 speelde zich af in een tijdperk dat Internet nog niet manifest aanwezig was.''

De opmars van gratis Internet heeft volgens Smits het besef doen groeien dat KPN zich wel met inhoud móet bezighouden. Het toekomstvisioen doemde op van een consument die toegang tot Internet als iets vanzelfsprekends beschouwt en slechts betaalt voor aanvullende diensten die worden geleverd over het mondiale computernetwerk.

,,Alles van waarde is weerloos, maar al wat gratis is, is waardeloos'', zegt Smits. ,,Het succes van de Free Access Providers heeft ons aan het denken gezet. Het is klikken, kijken, niet kopen. Hoe kun je het beste geld verdienen aan Internet-gebruikers? De abonnees van sommige Internet-aanbieders zijn geen klanten maar passanten. Het is de kunst je klanten aan je te binden. Bijvoorbeeld met exclusieve diensten. Dan blijft die klant langer bij je. En is hij straks misschien bereid abonnementsgeld te betalen.''

Deze gedachte wordt breed gedragen. America Online lijfde Time Warner in en kabelaar UPC kocht SBS. Vorige week kocht KPN's Spaanse evenknie Telefónica het Nederlandse Endemol. De kansen op een mega-overname van KPN in de media-industrie lijken echter gering. ,,Er is een lange lijst met bedrijven die wij zouden kunnen gebruiken'' , zegt Smits. ,,Al die aantrekkelijke bedrijven kun je niet kopen. Dat kost veel te veel.''

Deze analyse betekent niet dat KPN in zijn vuistje lacht over de miljarden die Telefónica voor Endemol op tafel legt. Het gaat de Spaanse concurrent volgens Smits niet zozeer om het verspreiden van Endemol-producties over Internet. ,,Telefónica heeft enorme belangen in de televie-industrie. Endemol kan worden gebruikt voor kanalen in Spaanstalige landen.''

Met investeringen van miljoenen in plaats van miljarden is de mediastrategie van KPN voorzichtig. Smits bevestigde gisteren de plannen voor een beursgang van de Internet-activiteiten, maar wil niets overhaasten: ,,Naar ons inzien is het niet zinvol Internet-activiteiten volledig gehyped naar de beurs te brengen. Wij willen een degelijk perspectief bieden qua rendement.'' Of dat haalbaar is, zal onder meer deze zomer moeten blijken, als KPN naar verwachting Internetten tegen een vast tarief mogelijk maakt.

Een vast tarief, zo beaamt Smits, kan funest uitpakken voor zelfstandige Internet-aanbieders. Die zijn nu veelal afhankelijk van telecombedrijven die hen laten delen in de opbrengst van een telefoontik. ,,Internet-aanbieders fungeren voor ons als vangnet van belminuten'', zegt Smits.

Met een vast tarief komt dat systeem van geven en nemen zwaar onder druk. Gratis aanbieders komen dus in de problemen ,,tenzij ze snel andere bronnen van inkomsten vinden''. Of Internet-aanbieders geld kunnen verdienen aan de verkoop van media-inhoud is nog ,,onbewezen'', zegt Smits. Dat verklaart wellicht de voorzichtige strategie van KPN als het gaat om de eigen media-vulling. Moeten de gratis Internet-aanbieders hun borst dus nat maken? ,,We proberen dit probleem in harmonie op te lossen.''