Boos

Een openbarend moment in Het Schaduwkabinet van Felix Rottenberg over de dwang tot hogere kijkcijfers. Wouke van Scherrenburg van Den Haag Vandaag vertelde over haar scherpe, niet sensationele vraagtechniek. Als ze bijvoorbeeld volkshuisvestingspecialist Adri Duivesteijn een vraag zou stellen, zou die luiden: ,,Waarom bent u zo kwaad op Remkes?''

Met die stijl heeft zij inderdaad school gemaakt. Duivesteijn praat dan over huisvesting, maar dat is – hoewel bij hem nooit clichématig – saai, saai, saai, dus loopt ze al gauw weg naar Remkes en vraagt dan: ,,Remkes, bent u ook boos op Duivesteijn?'' En als die dan `nee' antwoordt, zou ze zeggen, ,,ja maar gisteren hebt u nog over Duivesteijn gezegd...'' En dan zijn wij kijkers weer helemaal op de hoogte, want wat er met die huren gebeurt, kan ons niets schelen.

Je zou het ook internationaal kunnen toepassen.

,,Meneer Bush, wat hebt u toch tegen meneer Gore?''

,,Meneer Assad, bent u nog zo kwaad op meneer Barak?''

,,Meneer Putin, waarom bent u boos op meneer Basajev?''. Dit is te illustreren met beelden van zware explosies, want meneer Putin is wel héél erg boos op de Tsjetsjeense meneer Basajev. Je vraagt je als kijker dan af waarom. Omdat Den Haag Vandaag de diepte in gaat, kan meneer Putin met aftrekking van de onderbrekingen – in een minuut uitleggen dat meneer Basajev iets heeft gedaan dat hem helemaal in het verkeerde keelgat is geschoten. Dan weer terug naar meneer Basajev die er tegenwoordig behoorlijk toegetakeld uitziet. Woedend is hij. Het Jeugdjournaal zou er van kunnen leren. Alleen wil het met die kijkcijfers voor Den Haag Vandaag nog niet lukken.

De vraagtechniek van Rottenberg is heel anders en kan verrassende antwoorden opleveren. Hij diept conflicten niet uit maar heeft voorzittersvragen die dwingen tot ruiterlijk toegeven. Ze spelen immers kabinetje en moeten tot een oplossing komen. ,,Waarin heeft de ander gelijk?'', vraagt hij, met succes suggererend dat het wel heel flauw is om alleen maar in de verdediging te gaan.

De techniek zou ik ook wel in andere programma's toegepast willen zien. Rottenberg moet deze gewoonte hebben geleerd, toen zijn PvdA de hegemonie overnam van de CDA (ook op Net3) en dan is zelfkritiek nuttig. De geïnterviewden kunnen niet volstaan met het herhalen van hun eigen voorbereide apologie maar moeten iets nieuws bedenken. Hij dwingt tot bekentenissen: ,,Waar is nou afgelopen maanden een moment geweest waarin u dacht, we doen dat niet goed?'' Fons de Poel van Netwerk gaf grif toe dat hij soms te veel met hypes meeging. Het gesprek verzandde en een heldere conclusie ontbrak. Ik had meer voorbeelden willen horen. De Poel noemde de affaire Peper maar waar school de hype dan in? Was het rapport van de onderzoekscommissie dan niet goed? Was hij ten onrechte afgetreden?

Meneer Peper, die was echt boos, dus waarom hadden ze Van Scherrenburg niet op hem afgestuurd? Vanuit zijn Noorse hutje liet hij in Nova als Thor zijn bliksems op de raad, de pers en de onderzoekscommissie neerdalen. Hij had interviewer Cees Driehuis al bijna overtuigd. Ik had hem nog graag als een lonesome cowboy op zijn Laufski's door de bossen willen zien trekken maar het was al donker geworden. Er zal nog wel een uitzending komen, waarin we het te zien krijgen. Nadat de verslaggever met een jeep heel Noorwegen had afgezocht, had hij hem op dit sneeuwpad aangetroffen.

Gevoel voor entourage kan Peper niet ontzegd worden. Toen hij nog minister was, dreigde hij met een procedure, waarvan de opbrengst naar de olifanten in Blijdorp zou gaan. Hij ontbood de voltallige pers naar de Rotterdamse dierentuin en ze kwamen allemaal kijken. Een redeneraarstruc in de traditie van Cicero. Het had wel niets met het onderwerp te maken, maar die olifanten waren veel leuker dan al die bonnetjes en accountants. Hypes kun je als politicus ook in je voordeel gebruiken.