Kritiek op rol media tijdens gijzeling Helden

Politie en burgemeester van Helden menen dat verslaggevers voor `ruis' hebben gezorgd en het gegijzelde meisje in gevaar hebben gebracht.

Peter R. de Vries vindt de aantijgingen `stijlloos'.

De korpsleiding van de politieregio Limburg Noord en burgemeester B. Schellekens hebben scherpe kritiek op het gedrag van journalisten gedurende de gijzeling van een gezin in een boerderij in het Limburgse Helden. Verslaggevers en fotografen zouden onnodige risico's hebben genomen waardoor het leven van de gegijzelden in gevaar kwam.

Burgemeester Schellekens stelde vrijdagochtend om tien uur, vier uur na het begin van de gijzeling, een vliegverbod in boven zijn gemeente. Dat was volgens hem nodig omdat journalisten in gecharterde vliegtuigen boven de boerderij bleven cirkelen.

's Middags kondigde Schellekens een noodverordening af die de omgeving van de boerderij tot verboden gebied verklaarde. Die maatregel was volgens de burgemeester nodig omdat fotografen en verslaggevers van De Telegraaf en Dagblad De Limburger op korte afstand van de boerderij gesignaleerd werden. ,,Daarmee brachten ze niet alleen zichzelf, maar ook de gegijzelden in gevaar. Zó dicht naderen was zeer onverstandig'', aldus de burgemeester. Volgens hem waren de gangsters onberekenbaar en schietgraag. In telefoontjes naar de politie dreigden ze de gegijzelden te doden. Zover kwam het niet. Rond midderdacht mocht de laatste gegijzelde gaan en werden de twee gijzelnemers gearresteerd.

Kritiek is er ook op misdaadverslaggever Peter R. De Vries. Hij werd 's middags gebeld door gijzelnemer Martin H.. Op diens verzoek kwam De Vries naar Helden om te bemiddelen. Burgemeester Schellekens zegt dat De Vries al tijdens zijn rit naar Limburg te verstaan was gegeven dat hij geen rol als onderhandelaar mocht spelen. In Helden deed De Vries voor SBS6 rechtstreeks verslag. Hij had regelmatig telefonisch contact met Martin H.

Volgens de politie heeft De Vries daarmee voor ,,ruis'' in de onderhandelingen gezorgd. De Vries zegt dat hem op geen enkel moment is gevraagd te stoppen met de telefoontjes. De Vries: ,,Hadden ze me dat gevraagd dan had ik daar onmiddellijk aan voldaan. Trouwens, Martin H. blijkt de politie 's morgens gevraagd te hebben met mij contact op te nemen. Dat hebben ze niet gedaan. Uiteindelijk heeft een woedende H. mij 's middags zelf gebeld. Over risico's gesproken.''

De Vries is boos over de kritiek die de politie achteraf op hem heeft. ,,Ik vind dit een stijlloze affaire. Ik denk dat ik een verantwoorde bijdrage geleverd heb. Ik heb op Martin H. kunnen inpraten.''. Schellekens geeft toe dat De Vries niet gevraagd is te stoppen met zijn telefoontjes. ,,Maar als hem eerder te verstaan is gegeven dat hij niet als onderhandelaar zou worden toegelaten, moet hem dan nog eens apart worden verteld dat ook telefonisch contact onwenselijk is?'', aldus de burgemeester.

Terwijl de twee mannen onder invloed van drugs in de boerderij de gegijzelden in hun macht hadden, nam ook verslaggever M. Ubags van Dagblad De Limburger twee keer contact op met de boerderij voor een telefonisch interview met de gijzelnemers. De krant drukte het verhaal zaterdag op de voorpagina af. Aan het slot van het artikel vraagt Martin H. aan de verslaggever: ,,Komt dat morgen in de krant? Op de voorpagina?''

Schellekens keurt het gedrag van Ubags en zijn krant af. ,,Ik vind het onaanvaardbaar. En dat is nog zwak uitgedrukt. Ze hebben risico's genomen. Hun telefoontjes hadden escalerend kunnen werken. Uitgezocht wordt in hoeverre hun bemoeienis het onderhandelingsproces heeft vertraagd of bemoeilijkt.''

Verslaggever Ubags zegt ,,puur uit nieuwsgierigheid'' naar de gijzelnemer gebeld te hebben. ,,Als de politie niet had gewild dat journalisten zouden bellen, dan hadden ze de lijn kunnen afsluiten. Ik vind niet dat ik verkeerd gehandeld heb. Ik zie er geen kwaad in'', aldus Ubags.

Burgemeester Schellekens zegt dat vrijdag is overwogen om de telefoonlijn in de boerderij te blokkeren. ,,Daar is uiteindelijk niet voor gekozen omdat de gijzelnemers agressief en gespannen waren. Wij wilden ze niet uitdagen door die lijn er uit te halen.''

Hans Verploeg, algemeen secretaris van de Nederlandse vereniging van Journalisten (NVJ), wil niet oordelen over het handelen van Peter R. de Vries. ,,Ik ben zijn hoofdredacteur niet.'' In z'n algemeenheid wil Verploeg wel zeggen: ,,Je moet als journalist ontzettend oppassen dat je journalistieke werk overloopt in een rol als bemiddelaar, dat je een factor in het proces wordt. De ene keer ben je de held van de dag, de andere keer zal je veel kritiek over je heen krijgen.''

Volgens Verploeg moet een journalist `per situatie' afwegen hoe zwaar zijn burgerplicht weegt. ,,Het is heel precair. In principe moet je het niet doen, maar ik zeg niet dat het nooit kan, dat je gaat bemiddelen. Het hangt af van je eigen integriteit, en van het doel dat je wilt dienen. Wil je een probleem oplossen of een sappig programma maken? Je moet ook steeds nagaan: is dit nog journalistiek of is dit infotainment?''

De politie is nog volop bezig met het verhoor van de twee gijzelnemers. Het tweetal, een 33-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats en de 34-jarige Amsterdammer Martin H. zitten in afwachting van hun voorgeleiding vast in het hoofdbureau van politie in Venlo. De Heldense familie, die door de verdachten mishandeld en met de dood bedreigd zou zijn, wordt begeleid door een team van professionele hulpverleners.