IN HET LAND VAN KAAS EN KARNEMELK

Julio Ricardo Cruz speelt sinds augustus 1997 bij Feyenoord. Hij werd als een topspits van River Plate binnengehaald. Maar de Argentijn kon tot dusver zijn faam nauwelijks waarmaken. In het voetbal moet je geluk hebben, meent Cruz.

Geliefd, verguisd en vaak onbegrepen. De 25-jarige Argentijn Julio Cruz is een typische Zuid-Amerikaan. Als hij in goeden doen is kan hij geniale dingen met een bal doen. Niemand let dan op zijn vaak verongelijkte gedrag of zijn gesimuleerde valpartijen. Maar als Cruz zijn dag niet heeft, wordt hij als lui en gemakzuchtig versleten. Komende woensdag, als Feyenoord tegen Olympique Marseille strijdt voor een laatste kans op de kwartfinale in de Champions League, hebben de Rotterdammers meer dan ooit behoefte aan een Cruz in goeden doen. Maar wat het wordt met de wispelturige spits weet je nooit.

Julio Ricardo Cruz werd op 10 oktober 1974 geboren in de Argentijnse stad Santiago del Estero als zoon van een aannemer en een huisvrouw. Het Argentijnse middenklassegezin verhuisde vier jaar later naar Buenos Aires. Terwijl veel Zuid-Amerikaanse voetballers zich letterlijk vanuit de goot omhoogwerkten, beleefde Cruz een redelijk stabiele jeugd. ,,Voetbal is een sport van armen en van rijken. De hele wereld speelt het. In Zuid-Amerika doen niet alleen de armen aan voetbal. We hadden het thuis niet heel goed, maar ook niet slecht'', geeft Cruz toe.

Vanaf zijn zevende jaar beheerste voetbal het leven van Cruz. Zijn middelbare school maakte hij niet meer af toen hij inzag dat hij met voetballen geld kon verdienen. Cruz: ,,Ik ben tot het op één na laatste jaar van de school gekomen. Misschien dat ik het nog eens afmaak als ik ooit terugga naar mijn land. Maar voorlopig niet, want nu is voetbal mijn vak. Ik zou eigenlijk ook niet goed weten wat ik anders in mijn leven zou zijn gaan doen. Het is moeilijk daar antwoord op te geven.''

Het grote voorbeeld van Cruz was Diego Maradona. Maradona was God voor bijna alle Argentijnen. Maar de ster is nu verworden tot een sterveling die ten onder dreigt te gaan aan drugs en vraatzucht. Als een zielig dik mannetje verblijft hij op Cuba om te herstellen van problemen aan zijn hart. De huidige situatie van zijn voormalige idool gaat Cruz aan het hart: ,,Voor mij was hij de beste van de wereld. Ik vind het heel erg triest en jammer om hem zo te zien. Maar bekend en groot zijn is niet voor iedereen even makkelijk.'' Cruz heeft met de Argentijn Jorge Cyterszpiler dezelfde spelersmakelaar die Maradona gedurende zijn carrière had. Cyterszpiler heeft al meerdere malen in de media geschetst hoe de loopbaan van Cruz eruit moet zien. Feyenoord zou een tussenstation zijn op weg naar de Europese top.

Cruz begon zijn loopbaan als 17-jarige speler van de Argentijnse tweede-divisieclub Temperley in Buenos Aires. Na twee jaar maakte hij de overstap naar Banfield, waar hij in contact kwam met Cyterszpiler die hem onderbracht bij River Plate. Volgens Cruz had hij op zijn negentiende al de overstap naar Europa kunnen maken, maar was hij er toen nog niet klaar voor. Met River Plate beleefde hij drie jaar geleden zijn sportieve hoogtepunt in zijn leven. Als 22-jarige speler stond hij in Tokio met de wereldbeker in zijn handen na de finale tegen Juventus. ,,Dat was een prachtig elftal'', zegt de Argentijn in de brasserie van het Feyenoord-stadion. ,,Ik speelde met de Uruguayaan Enzo Francescoli en de Chileen Marcelo Salas in de voorhoede. Maar Salas zat ook vaak op de bank. De trainer koos voor mij. Ik was beter.''

Onlangs kwam Cruz zijn oud-ploeggenoot twee keer tegen in de Champions League. Salas is inmiddels uitgegroeid tot een wereldster bij het Italiaanse Lazio Roma, terwijl Cruz nog geen grote naam is in Europa. ,,Tja'', zegt Cruz. ,,Zo gaan die dingen in het leven. Je moet ook geluk hebben. Maar jaloers ben ik niet op hem, want we zijn altijd goede vrienden geweest. Marcelo is een excellent persoon. Hij verdient het. Misschien komt mijn geluk ook nog wel.''

Cruz, die nog tot 2002 onder contract staat bij Feyenoord, wil op dit moment nog niet over een vertrek praten. ,,Ik heb een contract. Je weet nooit of er een mooie club komt. Maar die kan altijd komen en dan moet ik kijken wat ik doe. Je moet geluk hebben.'' Tot dusver is de Argentijn na ruim twee jaar Nederland nog te weinig constant geweest om zijn `geluk' af te dwingen. Cruz werd in augustus 1997 als een grote ster gepresenteerd door Feyenoord, dat een bedrag van ruim twaalf miljoen gulden aan River Plate betaalde. De aanvaller had in Argentinië in 93 wedstrijden 33 doelpunten gemaakt en was international. In een volle Kuip stapte hij uit een helikopter. Eindelijk had Feyenoord een superspits. Al in de eerste weken van de timide Argentijn maakten ploeggenoten de vergelijking met Marco van Basten. Cruz beloofde zijn nieuwe ploeg 25 doelpunten en een kampioenschap. Maar tijdens zijn eerste jaar in Nederland lukte het hem niet om zijn naam waar te maken. Hij viel vaker op door de opzichtige manier waarop hij zich liet vallen en de onbesuisde overtredingen die hij uitdeelde, dan door zijn geniale spel.

Cruz had moeite om te wennen in het koude en verre Nederland. Elke dag trainen en op tijd komen was hij in zijn eigen land niet gewend. Zoals vrijwel niemand daar. In Argentinië wordt met de dag geleefd en doet de klok vaak slechts dienst als versiersel aan de muur. ,,In het begin was het leven voor mij en mijn vrouw moeilijk'', zegt Cruz. ,,Alles gaat hier om vijf uur dicht. De mensen zitten dan de rest van de avond thuis. Ik ben gewend om tien uur 's avonds te eten. Dat zijn we blijven doen. Bij een paar restaurants hier in Rotterdam kennen ze me. Ze doen speciaal voor ons de deur open.''

Cruz zegt dat hij nu langzaam gewend is geraakt. ,,Ik kom nu op tijd en ik begrijp dat de mensen die hier de hele dag hard werken om zes uur rust hebben. We voelen ons gelukkig hier. Nederland is mooi, maar Argentinië blijft mijn land. Wel ben ik veel rustiger geworden. En dat geldt ook voor mijn spel.'' Cruz voelt zich beter en het laatste jaar staat dan ook vaker de goede Cruz op. Zoals in de Champions Leaguewedstrijd begin december thuis tegen Marseille. Hij scoorde twee keer.

Toch blijft Cruz als een Argentijn leven. Asjeblieft geen broodjes kaas of een glas karnemelk. ,,Dat hoef ik niet. Ik eet Argentijns.'' Dat vorige week Bram Peper aftrad als minister is totaal langs Cruz heengegaan. ,,Peper? Nooit van gehoord.'' Ook premier Kok en koningin Beatrix kent hij niet van naam. Wel heeft hij gehoord van zijn landgenote Máxima. Maar tips om in Nederland te leven kan hij haar niet geven. ,,Wie ben ik om dat te doen?''

De uren buiten het voetbal vullen hij en zijn vrouw Lorena Martinez met televisie kijken (television español en voetbal), een kopje koffie drinken in de stad en met tennissen. En sinds acht maanden met de verzorging van hun zoon Juan Manuel. Tennis is belangrijk in het leven van het gezinnetje Cruz, dat in een appartement niet ver van het Feyenoord-stadion woont. Voordat Lorena Martinez haar man Julio leerde kennen was ze bezig carrière te maken als proftennisser. Toen ze op haar achttiende trouwde, stond ze op de 700ste plaats van de wereldranglijst. Daarna kreeg ze nieuw werk: huisvrouw van de voetballer Cruz. ,,Onze carrières waren niet te combineren. Daar komt bij dat het moeilijker is om iets in het tennis te bereiken. Pas als je echt bij de besten hoort, kan je er wat mee verdienen. Van haar heb ik tennis geleerd. We spelen vaak, maar ze is beter dan ik natuurlijk. Ik verlies meestal met 6-3 en 6-3 of zo.''

De sport van Cruz is dan ook voetbal. Op het veld voelt hij zich thuis. Afgelopen vrijdag in de competitiewedstrijd tegen Cambuur deed hij al na drie minuten waarvoor hij naar Nederland is gekomen: scoren. Zijn elfde van het seizoen. Maar ook viel hij weer op door een grove overtreding. Cruz applaudisseerde toen scheidsrechter Luinge hem de gele kaart voorhield. Maar als de Argentijn Feyenoord woensdag een ronde in de Champions League verder helpt, zal het niemand storen dat hij nauwelijks Nederlands spreekt of zich misdraagt. Dan houden ze voor even van Cruz zoals hij is.