Historische nederlaag Kwomintang in Taiwan

De historische verkiezingsoverwinning van Chen Shui-bian, die zaterdag werd gekozen tot president van Taiwan, heeft geleid tot felle protesten voor het hoofdkwartier van de regerende Kwomintang (KMT) in Taipei.

Verkiezingsoverwinnaar Chen zei vanochtend vredesoverleg te willen met China. In een reactie zei de Chinese president Jiang Zeming te willen praten, op voorwaarde dat Chen het uitgangspunt van één China erkent.

Zo'n 3.000 demonstranten, grotendeels KMT-aanhangers, hebben het aftreden geëist van president Lee Teng-hui als voorzitter van de partij. Het is de eerste keer in de geschiedenis van Taiwan dat de Kwomintang het presidentschap heeft verloren. Gisteren kondigde Lee aan vervroegd te zullen terugtreden als KMT-voorzitter. Maar de stenen gooiende menigte eiste dat Lee direct opstapt.

De kandidaat van de KMT, vice-president Lien Chan, kreeg slechts 23 procent van de stemmen. De andere twee belangrijkste kandidaten, Chen Shui-bian van de Democratische Progressieve Partij, en James Soong, de onafhankelijke kandidaat en vroegere KMT-gouverneur van Taiwan, kregen gezamenlijk ruim 76 procent van de stemmen. Chen won met 39,3 procent, slechts 2,5 procentpunt of 300.000 stemmen meer dan Soong.

De KMT is vooral geschokt over die uitslag omdat de grote steun voor Chen en Soong duidelijk tegen de heerschappij van de KMT was gericht. Het merendeel van de 12,5 miljoen Taiwanezen die zaterdag hun stem uitbrachten, heeft genoeg van de corrupte en alom aanwezige invloed van de KMT, die al meer dan vijftig jaar de politiek in Taiwan domineert. Maar volgens de demonstranten voor het KMT-hoofdkwartier had hun nederlaag voorkomen kunnen worden wanneer partijvoorzitter Lee Teng-hui een breuk in zijn partij had voorkomen. Zij gingen in hun protest voorbij aan het feit dat het de oud-KMT-topman Soong zelf is geweest die zijn eigen nominatie als onafhankelijk kandidaat belangrijker vond dan zijn loyaliteit aan de KMT. ,,Ik respecteer de uitslag van de verkiezingen'', aldus een van de demonstranten, ,,maar Lee Teng-hui heeft de toekomst van Taiwan onnodig verspeeld.''

HOOFDARTIKEL: pagina 7

Volgens de vrouw, en veel boze demonstranten met haar, heeft president Lee heimelijk de kandidaat van de oppositie gesteund. Zij geloven dat Chen Shui-bian de stabiliteit van het eiland in gevaar brengt. De bijna vijf miljoen Taiwanezen die op Chen hebben gestemd zijn daar allerminst bezorgd over. Chen is met de verkiezingen in het vooruitzicht veel gematigder geworden. Hoewel de DPP onafhankelijkheid nog altijd in haar oprichtingsbeginselen heeft staan, heeft Chen gezegd dat hij geen referendum over de status van Taiwan zal houden. Als bewijs voor zijn goede intenties heeft hij vandaag het voorstel gedaan tot een vredesoverleg met China, waarin hij zelfs wil praten over het in Taiwan omstreden `Één-China principe'. Chen zei bereid te zijn het onderwerp te bespreken, zolang het niet het uitgangspunt is van het overleg. Volgens Chen is alles bespreekbaar wanneer China ,,Taiwan als een gelijke behandelt''. De Chinese president Jiang Zemin reageerde vanochtend met de mededeling dat hij met Chen wil overleggen, op voorwaarde dat de nieuw gekozen president het uitgangspunt van `Één-China' erkent – een standpunt dat Peking steeds heeft ingenomen. China is overigens terughoudend in het commentaar op de overwinning van Chen. De Chinese media hebben slechts gemeld dat de verkiezingen, omschreven als ,,lokale verkiezingen op provincieniveau'', hebben plaats gehad. Verscheidene Taiwan-specialisten uit China hebben wel gewaarschuwd dat de overwinning van Chen op de lange duur tot ,,een militaire confrontatie'' zal leiden.