De burn out van postbode Zorg

Wie is de ware held van dit pulpverhaal? Het is een vraag die steeds terugkeert in de door de Utrechtse theaterfirma Growing up in Public uitgebrachte voorstelling Zorg en de droomcentrifuge. Hoewel de personages meegesleurd worden in een maalstroom van bizarre avonturen stappen ze soms even uit het verhaal om de hoofdrol voor zichzelf op te eisen, waarmee ze en passant het fictieve karakter van het getoonde benadrukken.

Niettemin heeft tekstschrijver Paul Feld wel degelijk naar raakvlakken met actuele thema's gezocht. Zo lijdt de antiheld Zorg aan het modeverschijnsel burn out en staat hij model voor de eenling die het moet opnemen tegen de harde individualistische maatschappij van nu. De vorm is die van een soort stripvertelling, fantastisch en absurd, met groteske figuren en gebeurtenissen die over elkaar heen tuimelen. Die aaneenschakeling van wonderlijke situaties is soms flauw en gaat op den duur vermoeien, maar de energie en de vaart waarmee de vier acteurs hun rollen spelen is van begin tot eind aanstekelijk.

Alles draait in dit stuk om Zorg, een brave postbode die tijdens zijn ronde in de wijk door een straatbende wordt beroofd van zijn lading post. Als zijn moeder hem diezelfde dag sommeert een grafzerk voor haar te regelen omdat zij haar nek gebroken heeft en ieder moment kan doodgaan, is zijn rampspoed compleet. Hoe kiest een mens op stel en sprong een begrafenisonderneming? Daarvoor is een Gouden Gids nodig, maar tussen alle post die Zorg afhandig is gemaakt zaten ook de bewuste Gidsen – en het postkantoor en de bibliotheek zijn gesloten. Zorg begint dan bij nacht en ontij aan een verzenuwde speurtocht naar de Gouden schat met informatie en dat brengt hem in contact met allerlei maatschappelijke randfiguren en andere vreemde vogels.

Die types – waaronder een bibliothecaris, een zwerfster, een proleet en de Dood die zich laat aanspreken als Klaas Vaak – zijn stuk voor stuk mooie en dikwijls vermakelijke portretten, neergezet door Harm van Geel, Daphne de Bruin en Martijn Fischer. Ze spelen alle drie dubbelrollen, alleen John Buijsman niet. Hij heeft zijn handen vol aan Zorg, het voortdurende middelpunt in het avontuur. De postbode is aanvankelijk een aandoenlijk slachtoffer dat dankbaar een vulpotlood in ontvangst neemt als hij wordt ontslagen. Hij leert echter snel door de harde lessen van het leven en zo zien we hem veranderen van een in-keurige, bedeesde burgerman in een vechtersbaas die de proleet zonder pardon doodtrapt en anderen met een mes zijn wil oplegt.

Aan het slot sluipt Zorg rond op een kerkhof, aangestaard door twee grote gele uilenogen die oplichten in het donker. Daar, sprekend met de overledenen, bevindt hij zich in een vreemde toestand tussen leven en dood. Het is alsof hij wordt meegezogen in een droom waar andere wetten en regels gelden – Zorg is beland in een droomcentrifuge.

Voorstelling: Zorg en de droomcentrifuge door Growing up in public. Tekst: Paul Feld; regie: Paul Feld en Jeroen Kriek; decor: Catharina Scholten; spel: Daphne de Bruin, John Buijsman, Martijn Fischer, Harm van Geel. Gezien: 16/3 Schouwburg Utrecht. Tournee: 21/3 t/m 11/5. Inl.: (030) 276 12 20.