Aanstellerig spel in Gents dialect bij Het Toneelhuis

In een van de hoge toonkasten liggen de botten van Victor Bocarne, stamvader van een familiebedrijf in priestergewaden. Machteloos moet hij toezien hoe zijn decadente zonen door wraak en jaloezie gedreven zijn levenswerk verwoesten. Voor het toneelstuk Kathalzen van Het Toneelhuis baseert schrijver Pjeroo Roobjee zich in grote lijnen op De Hertogin van Malfi van John Webster, een jongere, wildere tijdgenoot van Shakespeare. Roobjee's toneelstuk speelt in een hedendaagse Vlaamse firma, maar wat bloed en wraak betreft doet Kathalzen zeer 17de-eeuws aan.

De dode vader eist daden van zijn zoon, de kardinaal is corrupt, de tweeling is incestueus, het pleegkind streeft naar erkenning, een ambitieuze vrouw zet haar man aan tot moord, en op het eind wordt iedereen `vermassarkeerd'. Shakespeare had er wel raad mee geweten, maar Roobjee weet er niets van te maken. In zijn handen blijft het een bot, simpel verhaaltje met vette schokeffecten. De vrouwen willen `vogelen', de mannen willen moorden. Het enige dat opvalt is Roobjee's barokke Vlaamse taalgebruik. Zijn personages spreken Gents dialect, met mooie scheldwoorden als `tekenscheiter', `gebreeën vurthoofd' en `nondedegodverklootse ranzigaard'.

Dat dialect is ook meteen het grootste nadeel van het toneelstuk; voor een Nederlander op rij zeven is het nauwelijks te verstaan. De acteurs van Het Toneelhuis maken het niet veel beter door de teksten te schreeuwen en te tieren. Regisseur Tom van Dyck laat de acteurs vooral grotesk spelen: rare koppen trekken, grote gebaren, vreemd met hun lichaam draaien. Grappig wordt het niet, eerder aanstellerig. Rik van Uggelen als kardinaal in een rode, onafgewerkte vrouwenjurk, loopt wat verloren rond; Vic de Wachter, als de beul met spijt, weet met gedrongen, machteloze bewegingen nog wat van zijn rol te maken, maar meer zit er gewoon niet in. De Nederlandse Carly Wijs als de wulpse zus, die de wraakmachine in gang zet door met een nepbombardonspeler te trouwen, blinkt vooral uit in verstaanbaarheid – als ze niet schreeuwt.

Gelukkig biedt de seksuele afwijking van de kardinaal nog wat kijkplezier. Hij laat personeelsleden in badkleding in de toonkasten scènes uit de Bijbel uitbeelden: Eva en Adam met slang en appel, Eva en Adam verjaagd uit het Paradijs. De kardinaal kijkt op zijn knieën toe en rost zichzelf af met een zweepje. Het is een aantrekkelijk toneelbeeld, maar als scène had het er zo uitgeknipt kunnen worden. Ondanks de soms fraaie plaatjes, alle seks en bloed, maakt Kathalzen een bloedeloze indruk.

Voorstelling: Kathalzen van Het Toneelhuis. Tekst: Pjeroo Roobjee. Regie: Tom van Dyck. Spel: Vic de Wachter, Rik van Uffelen, Carly Wijs, e.a.. Gezien: 7/3. Tournee t/m 18/4. Inl. (0032) 3-224 8844.