Veel geschreeuw, weinig WOL

Geslaagd is de beursgang van World Online

(WOL) strikt genomen wel. Maar daar is ook alles wel mee gezegd. De slotkoers van 43,20 euro, een winst van 0,5 procent, zal niet geweest zijn wat bedrijf, banken én beleggers in gedachten hadden.

Is de beursgang van World Online een mislukking? Ja en nee. Nee, want het bedrijf is er in geslaagd om een flinke pluk aandelen aan beleggers te verkopen op 43 euro, en sleept daarmee 2,9 miljard euro aan kapitaal binnen om zaken mee te gaan doen. Dat was het oogmerk van de beursgang, en daarin is de expansieve internetprovider geslaagd. Verliesgevend zijn, zoals World Online in ieder geval zal overkomen in de eerste drie of vier jaar, is nu te financieren.

Voor de meeste particulieren is de beursgang echter wel mislukt. De snelle winst die vorige week nog werd verwacht toen de grijze handel koersen van rond de 120 euro aangaf, is er niet van gekomen. En dáár bleek het iedereen om gedaan te zijn. Toen gisteren eenmaal bleek dat de openingskoers 50,20 was en het aandeel begon weg te zakken, regende het verkooporders, en op sommige momenten was het aanbod viermaal groter dan de vraag.

En de banken? ABN Amro liet gisteren weten `tevreden' te zijn met de beursgang, en World Online ,,netjes in de markt te hebben gezet''. De bank ziet haar opvatting bevestigd dat `grijze koersen', mede door de vele publiciteit geen goede richtsnoer zijn voor de daadwerkelijke koers. Toch zaten recente emissies, zoals die van LibertySurf, dichtbij de koers uit de voorhandel.

De tevredenheid van ABN Amro is opvallend. Om een twintig maal overtekende, superhotte en met miljoenencampagnes omgeven beursintroductie op de eerste dag 0,5 procent boven zijn uitgiftekoers te zien eindigen, wijst toch op een verkeerde inschatting van de markt. Zeker als de Nasdaq gedurende de handel stijgt en voor een aangenaam klimaat zorgt, en een donderdag in Parijs naar de beurs gebrachte internet-aanbieder LibertySurf wél een koerswinst van 50 procent boekt.

WorldOnline is geen `Oud' bedrijf maar een `Nieuw'. En, eerlijk of niet, de introductie van een dot.com die geen prettige koerswinst laat zien, wordt door de buitenwereld beschouwd als een soort mislukking. Voor die prettige koerswinst waren ABN Amro en co-leader Goldman Sachs óók ingehuurd. De eerstvolgende tijd, en dan vooral de lotgevallen van het aandeel World Online, zal leren hoe groot de reputatieschade is.

Niet alleen de reputatie van de twee banken hangt af van wat het aandeel de komende tijd zal gaan doen. Een flink deel van de strategie van World Online zelf ook. Hoewel er nu 2,9 miljard euro zijn opgehaald met de emissie van gisteren, zijn de bedrijven en activiteiten die World Online moet gaan verzamelen vaak even hooggeprijsd als World Online zelf.

Die paar miljard zijn zo op, en vervolgens zullen er nieuwe emissies moeten komen of, zoals gangbaar is in de hausse van nu, er zal met eigen aandelen worden betaald. Het aandeel is hier een valuta, waarmee wordt ingekocht. Willen de aandeelhouders van de bedrijven waarop World Online zijn oog laat vallen, hun eigen aandelen wel ruilen voor die valuta? Dat ligt er aan.

Op het moment dat het aandeel `verdacht' wordt, verliest het waarde als `takeover currency'. En mocht dat gebeuren, dan is er in plaats van een opwaartse spiraal een even ongenaakbare neerwaartse spiraal mogelijk: de enorme, geprojecteerde expansie waarvan de toekomstige waarde in het aandeel is geprijsd, blijft uit. Het aandeel daalt, de strategie wordt nog minder goed uitvoerbaar, enzovoort.

Tech-bedrijven kunnen goed personeel aantrekken omdat ze naast salaris ook opties kunnen uitdelen, op basis van hun stijgende beurskoers. Maar het personeel van World Online is gisteren niet instant-rijk geworden. De teleurstelling zal goed moeten worden gemanaged, want bij andere tech-bedrijven is misschien wel meer te halen. Werknemerstrouw is geen vanzelfsprekendheid meer.

Zo ver hoeft het niet te komen. Alles hangt er nu van af hoe het aandeel World Online zich de komende tijd ontwikkelt. Blijkt gisteren een door particuliere verkoopgolven gefrustreerde start te zijn van een geloofwaardig bedrijf, dan hoeft er weinig aan de hand te zijn. Maar als World Online reputatieschade heeft opgelopen, dan kunnen de begeleidende banken begin volgende week nog hun handen vol krijgen aan het handhaven van de koers van 43 euro. En ook de banken hebben hun grenzen.

De reclame- en pr-machine van World Online heeft de afgelopen maanden op volle toeren gedraaid. Maar achterover leunen en uitrusten is er na vandaag niet bij. Het wordt nog een flinke klus om de buitenwereld, medewerkers, cliënten en beleggers over de teleurstelling van de geslaagde beursgang van gisteren heen te helpen.