Naar de haven

Vorig jaar bij de slotmaaltijd van een toernooi in Havana zat Robert Hübner naast de Canadese meester Irwin Lipnowski. Hübner, die het toernooi had gewonnen, had behalve een geldprijs een beker gekregen.

,,U heeft zeker wel veel bekers thuis?'' vroeg Lipnowski bewonderend. Hübner zei dat hij er niet één had. Zijn flat was vol met boeken en voor bekers was geen plaats.

,,Wat doet u dan met die bekers?''

Hübner legde uit dat hij na de sluitingsplechtigheid naar de haven zou lopen om zijn beker in het water te gooien. Dat deed hij bij ieder toernooi dat hij gewonnen had, naar de haven lopen of naar een ander water. Hij had geen zin om de zware beker mee naar Duitsland te nemen.

Lipnowski vroeg of het niet practischer zou zijn om de organisatoren van het toernooi te zeggen dat er op de beker geen prijs werd gesteld, maar Hübner merkte terecht op dat dit zeer onhoffelijk en zelfs beledigend zou zijn.

De beker op de hotelkamer laten liggen was ook geen oplossing. Het zou uitkomen en de mensen van het toernooi zouden dan veel moeite doen en kosten maken om hem de beker na te sturen. Nee, er zat niets anders op. Naar de haven.

De zorgzaamheid waarmee Hübner vermeed de gevoelens van de toernooiorganisatoren te kwetsen doet mij denken aan de beeldend kunstenaar Willem van Malsen, die ik eens in de trein trof terwijl hij bezig was om zorgvuldig de naad van een broek los te tornen. Hij was op weg naar zijn moeder, die er nog steeds veel plezier aan beleefde als zij de kapotte kleren van haar zoon kon maken. Een waar kunstenaar, dacht ik. Maar dit terzijde.

Lipnowski, die zelf in zijn leven weinig bekers had gewonnen, vond het jammer als die van Hübner in de haven van Havana zou verdwijnen. Wilde Hübner zijn beker niet aan hem geven? Dat wilde Hübner heel graag, het spaarde hem een wandeling.

Lipnowski zei dat hij de beker goed zou bewaren en dat Hübner hem altijd terug zou mogen vragen, maar die stelde hem gerust. De kans dat hij dat ooit zou doen mocht op nul geschat worden.

Bekers en schemerlampen, in mijn jeugd nog populaire prijzen bij weekendtoernooien, lijken weinig in trek bij de topschakers van nu.

Toen Kasparov en Kramnik vorige week samen het toernooi in Linares hadden gewonnen, zei Kasparov dat Kramnik de beker mocht hebben. Hij zelf had er al vijf van Linares, liet hij fijntjes weten. Kramnik, niet minder hoffelijk dan Hübner, toonde zich erg ingenomen met het geschenk.

Op de persconferentie na afloop sprak Kramnik over iets dat hem kennelijk hoog zit, want hij heeft het er al eerder over gehad: de noodzaak van beveiliging tegen schaakcriminelen die tijdens hun partijen gebruik maken van een zorgvuldig verstopte computer, al of niet met hulp van een handlanger.

Zou dat werkelijk al een probleem zijn? Eind 1998 was er het geval van de Duitse amateur Clemens Allwermann die een grootmeestertoernooi in Böblingen won en er van verdacht werd een computer te gebruiken. ,,Het is mat in acht'', had Allwermann gezegd toen zijn tegenstander in de laatste ronde opgaf, wat bijna van helderziendheid zou getuigen als hij het zelf had bedacht.

Wat is er eigenlijk met hem gebeurd? De regionale schaakbond stelde een onderzoek in en berichtte later dat Allwermann kort voor het toernooi in een elektronicawinkel voor een paar duizend mark aan spionage-apparatuur had gekocht. Maar of hij echt bestraft is, is mij niet bekend. Potentiële boosdoeners konden van hem leren dat het niet handig is om over een mat in acht te beginnen en dat het ook riskant is om al te ver boven je normale kracht te spelen. Wij wachten nadere ontwikkelingen gespannen af.

Achter Kasparov en Kramnik deelden Anand, Leko, Chalifman en Shirov in Linares de laatste plaats. Een goed resultaat voor Chalifman en een teleurstelling voor Anand, de grote verliezer van het toernooi. Het duurde lang voor hij een partij won, maar mooi was die wel.

Wit Anand-zwart Chalifman, Linares negende ronde

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 c7-c5 5. a2-a3 Lb4-a5 6. b2-b4 c5xd4 7. Dd1-g4 Pg8-e7 8. b4xa5 d4xc3 9. Dg4xg7 Th8-g8 10. Dg7xh7 Pb8-c6 11. f2-f4 Dd8xa5 12. Pg1-f3 Vergeleken met de hoofdvariant 5...Lxc3+ 6. bxc3 Pe7 7. Dg4 is wit er hier beter aan toe. 12...Lc8-d7 13. Ta1-b1 0-0-0 14. Dh7-d3 Pe7-f5 15. Th1-g1 d5-d4 16. g2-g4 Een nieuwe zet. Gespeeld was 16. Db5, maar zonder succes. 16...Pf5-e7 17. Tg1-g3 Ld7-e8 18. h2-h4 Pe7-f5 19. Tg3-g1 Pf5-e3 20. Lc1xe3 d4xe3 21. Dd3xe3 Pc6-e7 22. Lf1-c4 Le8-c6 23. Tb1-b3 Kc8-b8 24. De3xc3 Da5-c7 25. Lc4-e2 Pe7-d5 26. Dc3-c4 Dc7-a5+ 27. Ke1-f2 Zwart lijkt aardige aanvalskansen te hebben voor zijn pionnen, maar Anand houdt alles goed onder controle. 27...Lc6-a4 28. Tb3-b2 Td8-c8 29. Dc4-d4 Tc8-c3 29...Txc2 of 29...Lxc2 30. Tc1 zou tot stukkenruil leiden waar zwart niets aan heeft. 30. Le2-d3 Tg8-c8 31. Tg1-c1 Tc8-d8 32. Tc1-b1 La4-c6 33. Tb2-b3 Tc3xb3 34. Tb1xb3 Pd5-f6 35. Dd4-b4 Pf6xg4+ 36. Kf2-g3 Da5-d5

37. Ld3-h7 Een mooie zet. Wit dekt f3 en haalt tegelijk Tg8 uit de stelling. 37...Dd5-d1 38. Kg3xg4 Td8-d2 39. Kg4-g5 Lc6xf3 40. Lh7-d3 Td2-g2+ 41. Kg5-f6 De winnende wandelkoning, altijd een aardig thema, al waren de gevaren van de wandeling hier niet groot. 41...a7-a6 42. Tb3-b1 Zwart gaf op.

In Monaco begon donderdag het jaarlijkse Ambertoernooi met wederom de bekende gezichten. Weldoener Joop van Oosterom weet wie hij aardig vindt en blijft zijn vrienden door de jaren trouw.

Hier is een blindpartij uit de eerste ronde. Bedenktijd per speler: 25 minuten + 20 seconden per zet.

Wit Shirov-zwart Lautier

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e5 6. Pd4-b5 d7-d6 7. Lc1-g5 a7-a6 8. Pb5-a3 b7-b5 9. Lg5xf6 g7xf6 10. Pc3-d5 f6-f5 11. Lf1xb5 a6xb5 12. Pa3xb5 Ta8-a4 13. b2-b4 Ta4xb4 14. Pb5-c7+ Ke8-d7 15. 0-0 Tb4-b7 16. Dd1-h5 Pc6-e7 17. Dh5xf7 Kd7-c6

18. Ta1-b1 f5xe4 19. Tb1xb7 Kc6xb7 20. Tf1-b1+ Kb7-c6 21. Tb1-b6+ Kc6-c5 22. Tb6-b3 Kc5-c6 23. Tb3-c3+ Kc6-b7 24. Pd5xe7 Lf8xe7 25. Df7-d5+ Kb7-a7 26. Dd5-a8+ Zwart gaf op.