Zeker duizend `eermoorden' in Pakistan in 1999

In Pakistan zijn vorig jaar zeker duizend `eermoorden' gepleegd op vrouwen die waren weggelopen bij hun echtgenoot, wilden scheiden of, zoals de Pakistaanse Mensenrechtencommissie stelt in zijn rapport over 1999, naast een man waren gaan zitten.

Het rapport bevestigt dat karo kari, of eermoord, in Pakistan nog steeds aan de orde van de dag is. Volgens de onafhankelijke Mensenrechtencommissie, die het jaarrapport vandaag in Lahore presenteerde, zijn meestal broers van de vrouwen of meisjes verantwoordelijk voor de moorden. Daarna komen de echtgenoten zelf.

Verreweg de meeste meisjes in Pakistan worden uitgehuwelijkt, soms al voor hun geboorte. Vrouwen of meisjes die zich op latere leeftijd tegen hun huwelijk verzetten, door scheiding aan te vragen of weg te lopen met een geliefde, moeten hun daad volgens het eeuwenoude stammenrecht van het Pakistaanse platteland vaak met de dood bekopen. De praktijk komt vooral voor in de Noordwestelijke Grensprovincie, waar de wraakmoord onder de vele Pathaanse stammen al eeuwen een gebruikelijke straf is.

Op het platteland worden deze `doodstraffen' meestal uitgesproken door een jirga, een rechtsprekende raad van stamoudsten, maar in de stedelijke gebieden neemt de familie meestal het heft in eigen hand om de schande van overspel, scheiding of een verboden huwelijk met een lid van een andere stam of clan, zo snel mogelijk uit te wissen. De executiemethode varieert van de kogel tot steniging in de meer afgelegen regio's.

Veroordelingen voor dergelijke familiemoorden zijn zeldzaam in Pakistan. De zaken die al worden aangebracht bij de rechter worden meestal snel geseponeerd wegens gebrek aan bewijs, ,,omdat officieren van justitie en rechters niet graag hun neus steken in de traditionele delen van de Pakistaanse maatschappij', zoals een mensenrechtenadvocaat het vorig jaar in Lahore stelde.

Volgens de Pakistaanse mensenrechtencommissie lijden Pakistaanse vrouwen de laatste tien jaar steeds meer onder fundamentalistische tendensen in het islamitische land. ,,Dit ontluikende fundamentalisme heeft vrouwen kwetsbaarder gemaakt doordat het zich verzet tegen elke verklaring voor vrouwenrechten', aldus het rapport. Fundamentalisten ,,heiligen de onderdrukking van vrouwen' en strijden ,,vaak met succes'' in Pakistaanse rechtbanken en volksvertegenwoordigingen voor gebruiken als eermoord, zo schrijft de commissie.