Zeilen voor luiaards

Op een van de tekeningen van Peter van Straaten staat een dikke jongen die met een vies gezicht een stapel velletjes van zich afduwt – terug naar een mager pienter meisje dat hem die velletjes behulpzaam aanreikte. De dikke jongen zegt: ,,Je denkt toch niet dat ik die uittreksels allemaal ga lézen? Zeg me liever wat erin staat.''

Hoe ver kun je gaan in je luiheid? Heel ver, blijkt altijd weer. En ook blijkt altijd weer dat er bedrijven zijn die de luiaards graag willen helpen, tegen forse betaling uiteraard. Een prachtig voorbeeld daarvan is de uitgave van de cd-rom Virtual Sailing waarmee de beginnende zeilliefhebber zeilen zou kunnen leren.

Zeilen leerde je vroeger in kleine open bootjes die je met een peddel de haven uit peddelde. Later kreeg je een grotere open boot met buitenboordmotor. Tenslotte, als je geld genoeg had, maakte je de overstap naar een familiejacht met kajuit en binnenboorddiesel.

Die tijd lijkt voorbij. Veel mannen willen, nu ze een paar ton extra met hun aandelen verdiend hebben, ook wel eens met de rijke jongens meedoen en schaffen zich een zeiljacht aan. De enige ervaring die ze hebben is een zeilplank en een rijbewijs, en dat lijkt ze wel voldoende. Zeilen is fun, zien ze op alle commercials met lachende meisjes en bierdrinkende mannen – zo moeilijk kan het dus niet zijn. Het enige wat ze vreemd vinden is dat er geen gebruiksaanwijzing bij hun nieuwe zeilboot zit. Een boek voor de beginnende zeiler is natuurlijk kinderachtig – nee, ze kopen een cd-rom.

Virtual Sailing was oorspronkelijk een Franse uitgave, maar wordt nu uitgebracht voor de Engelstalige markt. Kleine geschreven en gesproken tekstjes ondersteunen enigszins beverige tekenfilmpjes van een tienmeterjacht waarop de muisklikker zelf de helmstok kan besturen. Er zijn zeven hoofdstukken die elk weer zijn onderverdeeld in kleine onderwerpjes, zoals reven, sturen op kompas, de fok hijsen, enzovoorts.

Virtual Sailing is voor de absolute beginner. Er is een hoofdstuk waarin de onderdelen van de zeilboot worden benoemd. Braaf staan er pijltjes bij de mast en de kajuit, de schoten en de vallen. Het is ongetwijfeld het taaiste hoofdstuk dat al muisklikkend gauw verlaten wordt op zoek naar dynamischer activiteiten – je kunt er altijd nog op terugvallen als je vergeten bent wat de halyard (val) en de main sheet (grootschoot) waren.

Bij docking maneuvers wordt uitgelegd dat een boot geen rem heeft en dat je een boot kunt afremmen door de motor in zijn achteruit te zetten en gas te geven. Inderdaad, zo haal je de snelheid uit de boot als je op de motor vaart. Wat Virtual Sailing er niet bij zegt, is dat door de wielwerking van de schroef het achterschip naar links of naar rechts getrokken wordt (de richting hangt af van de schroef, of deze links- of rechtsdraaiend is). Een schip is nu eenmaal geen auto.

Maar voor Virtual Sailing is een schip wel gewoon een auto. Of je een auto langs de stoep parkeert of een schip langs de kade, dat is volgens Virtual Sailing eigenlijk hetzelfde – en zo wil de muisklikkende beginner het graag horen. Het enige verschil is de afwezigheid van een handrem, maar daarvoor heb je van die handige touwtjes die je aan de kant moet vastknopen.

De resultaten van een dergelijke aanpak kun je op een zomerse dag dagelijks in toeristische sluizen aanschouwen. De sluis van Muiden is wat dat betreft zo beroemd dat een café-uitbater er standaard tafeltjes en stoeltjes bijgezet heeft. De ravage van luidruchtige brokkenmakers die zonder enige ervaring het water opgaan, vormt een aanhoudende bron van vermaak.

Voor wie wil leren zeilen is Virtual Sailing verspilde tijd. Dat komt niet door kleine foutjes, zoals het tekstblok dat bij fout sturen op de horizon gaat staan zodat je niets meer ziet en niet meer kunt corrigeren. Nee, met muisklikken leer je niet zeilen. Dat leer je alleen door ervaring, op te doen in kleine bootjes of mee te gaan met anderen. En voor de namen van de schoten kun je beter een boekje kopen. Dat kost maar een fractie van deze overbodige cd rom.

Virtual Sailing. Voor PC en Mac. Le Seuil multimedia, ƒ109,95.