Vechtvissen

In Indonesië hebben ze een vreemde gewoonte. Daar wedden ze op vissen. Hoe gaat dat in zijn werk? Twee Siamese kempvissen worden bij elkaar gezet in een klein aquariumpje. Het zijn altijd twee mannetjes. Deze prachtige visjes met hun felrode of helderblauwe, waaierende vinnen kunnen elkaar niet luchten of zien. Zodra ze elkaar in de gaten krijgen beginnen ze een fel gevecht. Ze vliegen elkaar aan en proberen elkaar te bijten. Opnieuw, en opnieuw. Normaal zou de verliezer er snel vandoor zwemmen. Maar omdat het aquarium zo klein is, kan geen van beide vluchten. De kempvissen vechten door totdat een van beide dood is. Wie heeft gewed op de overgebleven kempvis, wint.

Het is heel normaal dat dieren in hun dagelijkse leven met elkaar vechten. Al die agressie heeft een duidelijke functie. Het is een manier om te zeggen: `blijf af, dit is mijn voer', of `blijf uit deze buurt, want dit is mijn territorium', of `blijf van mijn kinderen'. Meeuwen pikken naar elkaar bij het bemachtigen van een stukje brood. De ene kat begint te blazen als hij ziet dat een andere kat door zijn tuintje loopt. En kijk uit voor wilde zwijnen die jongen hebben, want de ouders kunnen fel uitvallen als je te dicht in de buurt komt.

Agressie komt ook onder vissen voor. Dat merkte de bioloog Konrad Lorenz toen hij ging duiken rond de Keys, een eilandengroep voor de kust van Florida. Hij zwom boven de meest prachtige koralen en passeerde struikgewas dat met de stroom meedeinde. Hij zag mosdiertjes, sponzen en prachtig gekleurde zeevissen. En juist die bontgekleurde vissen bleken vaak extreme heethoofden te zijn, zo ontdekte Lorenz. Ze verdedigen hun territorium fel, met name tegen soortgenoten. Grauwe zeevissen waren veel vredelievender.

Konrad Lorenz ontdekte nog veel meer dingen. Hij bouwde ooit een aquarium van 2,5 meter lang waar ruim 2000 liter water in kon. Hij liet hij er allerlei bontgekleurde en grauwe visjes van 2 tot 4 centimeter in rondzwemmen. Er zaten zeven soorten koraalvlinders bij, twee soorten keizersvissen, twee soorten zwijnsvissen, drie soorten lipvissen, een soort doktersvis, en een blauwe trekkersvis. In totaal zwommen er meer dan honderd visjes in het aquarium. De felle vissen richtten hun agressie eerst op hun soortgenoten. Maar de blauwe trekkersvis kwam in het hele aquarium geen enkele soortgenoot tegen. Die ging zijn agressie daarom maar afreageren op azuren juffertjes, die qua kleur erg veel lijken op de trekkersvis. En van tijd tot tijd zat hij ook de bonte, gestreepte picassovissen achterna, die qua vorm iets weghebben van de blauwe trekkersvis. Uiteindelijk werden de picassovissen zelfs gedood door de trekkersvis.

Wil je zelf een aquarium aanschaffen, vraag dan aan de verkoper welke vissen elkaar goed verdragen. En doe niet te veel fel gekleurde vissen bij elkaar.

Het kan trouwens wel eens voorkomen dat je opeens een aangevreten vis in je aquarium vindt. Het hoeft dan niet per se zo te zijn dat hij is gedood door een andere vis. Misschien is het dier wel gestorven aan een ziekte. De andere zien de dode, drijvende vis soms voor een lekker hapje aan en gaan er dan stukken uit bijten.