Teshigawara's `Modulation' bij NDT1 intrigerend

De Japanse beeldend kunstenaar/choreograaf Saburo Teshigawara is in Nederland geen onbekende. Zijn solo optreden in het Springdance Festival van 1989 imponeerde en intrigeerde, evenals zijn Bones and Pages dat vier jaar later volgde. Met zijn eigen in Tokyo gevestigde gezelschap Karas presenteerde hij in 1993 in het Muziektheater het avondvullende werk Dah-dah-sko-dah-dah en in 1995 was hij in Juli Dans te gast met Here to Here. Al die optredens lieten een groot gevoel voor theatraliteit zien en een schitterende lichaamsbeheersing waarin een poëtische lyriek werd gepaard aan een robotachtige scherpte en hoekigheid.

Teshigawara bleek in staat altijd een mysterieuze sfeer op te roepen en tegelijkertijd een verrassende helderheid te hanteren. Die kwaliteiten moeten Jiri Kylián geïnspireerd hebben de Japanse kunstenaar te vragen iets voor het Nederlands Dans Theater 1 te maken. Dat werd Modulation, een 22 minuten durende choreografie voor een solofiguur, drie witte, porselein-breekbaar uitziende danseressen en een in zwart gehuld koppel dat flitsend de ruimte doorklieft.

Op het lege, donkere toneel staat de solofiguur in een lichtcirkel. Zijn voeten lijken aan de grond genageld terwijl zijn lichaam, benen en armen traag en bedachtzaam buigen en strekken, leunend tegen de omringende lucht of door de imaginaire druk daarvan in een andere pose gebracht worden. Geleidelijk wordt de actie-radius groter en voegen zich andere figuren in het beeld. De drie danseressen bewegen zich veelal als tere, sierlijke bloemstengels en nemen verfijnde poses aan, maar veranderen regelmatig in nerveuze wezens met sidderende handen, trillende schouders, priemende vingers en rennende voeten. Of het worden sterke, strijdbare vrouwen.

Het zwarte koppel is vooral dynamisch en krachtig, met grotere en agressievere gebaren, met sprongen en felle draaien. De solofiguur verenigt tenslotte al die elementen in zich, gaat soms met de ene, dan met de andere groep mee maar blijft altijd solitair een eigen weg gaan. Paul Hindemiths muziek wordt voorzien van electronische `impressies' van Oskar Sala en dat schuurt en wringt danig. Dat is ook duidelijk de bedoeling, maar het waarom blijft duister.

Ook dit Modulation is weer intrigerend. Het heeft wonderschone elementen in zich en wordt voortreffelijk gedanst. Het mooie afwisselende, maar weer overlange programma vermeldt verder de zeer terechte reprises van Jiri Kyliáns Dreamtime (1983), Hans van Manens Polish Pieces (1995) en Ohad Naharins Perpetuum (1993).

Voorstelling: Nederlands Dans Theater. Nieuw werk: Modulation van Saburo Teshigawara. Muziek: Paul Hindemith/Oskar Sala. Reprises: Dreamtime, Polish Pieces, Perpetuum. Gezien: 16/3 Lucent Danstheater Den Haag. Daar nog te zien: 17, 18, 24, 25/3 Verder o.a. 18, 20 en 21/4 Amsterdam. Informatie tournee data: 070-3609931