De Loo's oorlogsleed zonder vuurwerk

Voor haar roman De tweeling nam Tessa de Loo een bekend, aansprekend thema: twee tweelingzusters worden op jonge leeftijd gescheiden, groeien op in tegengestelde milieus, en komen elkaar na jaren weer tegen. Wat weegt zwaarder: nature of nurture? Bloed of bodem? De Loo maakt het nog spannender door de Tweede Wereldoorlog tussen de zusters te plaatsen. De ene zus is een Duitse weduwe van een SS'er, de andere zus een goede Hollandse die onderduikers had. Weegt `goed' leed zwaarder dan `fout' leed? Kunnen de zusters elkaar nog bereiken? De Loo verkocht 400.000 exemplaren van het boek.

Voor de toneelversie, een getrouwe bewerking door Monique Merkx, heeft producent `t Bos Theaterprodukties vijf vrouwen bijeengebracht die een lange staat van dienst hebben. Actrices Els Ingeborg Smits, Trudy de Jong, Wivineke van Groningen en Yvonne van den Hurk wonnen bij elkaar drie Colombina's en een Theo d'Or. Regisseuse Mette Bouhuijs had vorig seizoen veel succes met de voorstelling Wilhelmina.

Het tweelingthema komt in het decor tot uiting door twee videoschermen die dezelfde beelden vertonen, maar dan gespiegeld. Sfeervolle plaatjes van rondzwermende vogels, waterdruppels, en archiefbeelden van trommelnazi's, juichende Duitsers en vuurwerk voor Hitler. De videoband biedt verstrooiïng als er op het podium te weinig gebeurt, maar de compilatie is braaf in zijn plaatjeskeuze en buit niet de mogelijkheden van het medium uit. Tussen de schermen staan wat klapstoeltjes, om de neutrale omgeving van een terras te suggereren.

Elke zuster wordt gespeeld door twee actrices in hetzelfde pakje. Een aardige bedachte verdubbeling, die echter niet veel toevoegt. De actrices spelen niet noemenswaardig anders, ze vullen elkaar niet aan. Groot nadeel van het delen van de rollen is dat de personages onpersoonlijker worden en de confrontatie tussen de zusters wordt afgezwakt. Gewoon tennis is nu eenmaal spannender dan dubbelspel.

Op zich spelen de actrices spelen wel goed, zij het wat ouderwets bekakt. Ze gooien met servies en stoelen, maar echt vuurwerk ontbreekt. De Tweeling wordt geen moment interessant, de levensverhalen van de zusters zijn voorspelbaar en schematisch. Ze zijn hetzelfde en toch zo anders, de een volks en direct, de ander deftig en afstandelijk. Verder geeft De Tweeling een tamelijk complete opsomming van alle clichés die over de Tweede Wereldoorlog bestaan. Wat kan oorlogsleed toch saai zijn.

Voorstelling: De tweeling van Tessa de Loo. Bewerking: Monique Merkx. Regie: Mette Bouhuijs. Gezien: 15/3 De Purmaryn Purmerend. Tournee t/m 26/5. Inl. 020-4211222. Internet: www.tbos.nl.