De beurskoningin

DE AMSTERDAMSE effectenbeurs beleeft bizarre dagen. De week begon met de aankondiging van nauwe samenwerking met de beurzen van Parijs en Brussel, waardoor de AEX na bijna vierhonderd jaar zijn onafhankelijkheid verliest en de meeste noteringen van grote fondsen naar Parijs zullen verhuizen. En de week eindigde met het grootste spektakel aller tijden op de Amsterdamse beursvloer, de introductie van het Internet-bedrijf World Online en de aankondiging van de overname van Endemol door het Spaanse Telefónica.

World Online spreekt tot de verbeelding omdat dit het eerste Internet-bedrijf is dat hier naar de beurs gaat en daar zo'n 26 miljard gulden waard blijkt te zijn. De dot.com-manie die in de Verenigde Staten (en andere landen) al een tijd aan de gang is, slaat naar Nederland over. De astronomische beurswaardering voor nieuwe Internet-bedrijven die alleen nog maar verliezen hebben gemaakt en niets anders te bieden hebben dan een belofte op een gouden toekomst, is in de Verenigde Staten al enkele jaren aan de gang. Er is veel welvaart mee geschapen, oprichters van Internet-bedrijven en hun medewerkers hebben er fantastisch aan verdiend. Het heeft deze bedrijven tot de spannendste en uitdagendste sector van de `nieuwe economie' gemaakt. Met World Online – dat als Internet-aanbieder eigenlijk al tot de `oude garde' behoort – maakt Nederland voor het eerst rechtstreeks kennis met dit fenomeen.

WORDT HIER gebakken lucht verkocht of slaat de beleggersgekte voor Internet ergens op? Met andere woorden: is Nina Brink, de oprichtster van World Online, een handige zakenvrouw die toevallig een goed oog heeft voor de wereldwijde Internet-hype – of heeft haar bedrijf een toegevoegde waarde die een rechtvaardiging vormt voor haar lancering naar de particuliere miljardairsclub en voor de parachutering van World Online in de categorie zwaargewichten op de beurs? Het getuigt natuurlijk van zakelijk talent om een nieuwe ontwikkeling in het bedrijfsleven vroegtijdig te ontdekken en daarvan volop te profiteren. Nina Brink heeft zich als een kundige bespeler van de Internet-trend ontpopt. Maar dat is niet alles. Uit het gegeven dat institutionele en particuliere beleggers bereid zijn miljarden naar nieuwe Internet-bedrijven te verplaatsen, ondanks hun gigantische verliezen, kan worden afgeleid dat er een enorm verwachtingspatroon is ontstaan.

Dan gaat het niet over de waarde van het individuele bedrijf A of B, maar om de sector als geheel. En die verwachtingen zijn gerechtvaardigd. Internet, telecom en alles wat daarmee te maken heeft, veroorzaken ontwikkelingen die dwars door het hele bedrijfsleven hun sporen zullen trekken. Daarbij worden fouten gemaakt waardoor goedgelovige beleggers hardhandig zullen worden afgestraft. Maar tegelijkertijd stimuleert de gretigheid waarmee kapitaalverschaffers bereid zijn durfkapitaal te steken in deze avonturen de ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid. Het is een self fulfilling prophecy: de verlokkingen van spectaculaire beursintroducties trekken massaal geld aan waardoor nieuwe creativiteit wordt aangemoedigd. Bovendien zullen dot.com-bedrijven zich op steeds meer sectoren van de bestaande `oude' economie richten. Ook op de publieke sector: in de Verenigde Staten zijn Internet-bedrijven actief in de gezondheidszorg en het eerste dot.com-bedrijf dat in Nederland bijvoorbeeld de wachtlijsten of de organisatie van de WAO aanpakt, gaat gegarandeerd een gouden toekomst tegemoet.

INTUSSEN RIJGEN de miljardendeals zich aaneen. In het voetspoor van de Amerikaanse ontwikkelingen waarbij Internet-aanbieder AOL het entertainmentbedrijf Time Warner overnam, heeft kabelexploitant UPC aangekondigd het televisiebedrijf SBS over te nemen en kondigde het Spaanse Telefónica gisteren aan Endemol op te kopen. Endemol, maker van soaps en Big Brother, wordt een beurswaarde van twaalf miljard gulden toegekend. De televisiestudio's van Endemol zijn krankzinnig veel geld waard omdat er sterren aan verbonden zijn en amusement een gouden toekomst wordt toegedicht.

Zal deze beurshype barsten en achteraf gezien een even grote ballon zijn gebleken als de tulpenbollen uit de 17de eeuw of de South Sea Company van 1720? Ongetwijfeld zullen de koersen van Internet-bedrijven naar een aardser niveau zakken en zullen bedrijven sneuvelen die hun verwachtingen niet waarmaken. Maar de dot.com-revolutie is daarmee geen tijdelijke gril. Nieuwe toepassingen van Internet en telecom zullen zich blijven aandienen en de beurs blijft het beste mechanisme om dit te financieren. Jammer dat de AEX een Europees bijkantoor wordt, net nu de nieuwe beurskoningin in Amsterdam haar intrede doet.