Ajax niet koninklijk

Het zit Ajax niet altijd mee als er een feestje gevierd mag worden. Dit jaar krijgt, zoals het er nu voorstaat, de club geen koninklijke eretitel. Maar het grootste gevaar dat Ajax bedreigde, is niet uitgekomen. In Leiden bestaat al sinds 1892 een Ajax, dat nu bekend staat als ASC. Het verhaal gaat dat de Amsterdammers in 1900 van de Leidenaren toestemming kregen voor de naam `Ajax', onder één voorwaarde: na honderd jaar zou dit recht vervallen. Daarvan zou een document bestaan, dat bewijst dat het jarige Ajax morgen een andere naam zou moeten zoeken. Dit papier is echter nergens te vinden, dus zondag is het gewoon Ajax dat tegen FC Twente speelt. ,,We kennen het verhaal'', zegt ASC, ,,maar niemand heeft het document''.

Een ander verhaal is de koninklijke eretitel, die ze in Amsterdam zo graag willen hebben. Er zijn naast de KNVB nog drie voetbalclubs die wel die benoeming hebben gekregen: HFC (Haarlem), HVV (Den Haag) en UD 1875 (Deventer). Vooral omdat de overkoepelende bond al sinds 1929 koninklijk is, is het onmogelijk voor Ajax om hetzelfde te bewerkstelligen. Verder is onder het bewind van koningin Beatrix de regelgeving aangescherpt, dus de kans om hieraan te ontsnappen is nihil. Ondanks alle negatieve berichten heeft voorzitter Van Praag de hoop nog niet helemaal opgegeven. In een gesprek met de gemeente heeft hij nogmaals het verzoek ingediend.

Ajax probeert nu gebruik te maken van een `ontsnappingsclausule', die zegt dat de meest vooraanstaande club in theorie het koninklijke predikaat kan krijgen. Daar de club veruit de meeste titels heeft behaald, spreekt dat volgens Van Praag voor zich. De verantwoordelijke op het gemeentehuis heeft er geen zin in om het betreffende onderwerp aan te snijden. ,,Laat ik het zo zeggen. Als u zegt dat er contacten zijn tussen Ajax en de gemeente, is dat voor mij geen nieuws.''

Er wordt dus weer aan gewerkt, maar de afloop kan nog heel lang op zich laten wachten. Wat zouden de andere topclubs daar eigenlijk van denken, als het Ajax via deze route alsnog lukt? ,,Als Ajax koninklijk wordt, gun ik het ze van harte'', oordeelt voorlichter Fred Blankemeijer van Feyenoord. ,,Maar dan niet als de meest vooraanstaande club, omdat ze vroeger zo veel gewonnen heeft.'' Precies datgene wat voorlichter Pedro Salazar van PSV hiervan denkt: ,,Ajax heeft het meeste gewonnen. Maar het is niet de meest vooraanstaande club van de KNVB. Dat zou de verkeerde conclusie zijn.''

Het is eigenlijk wat onrealistisch om daar anders over te denken. Elke vorm van partijdigheid ligt bijzonder gevoelig bij de Oranjes. Enkele jaren geleden wilde ik voor een onderzoek over de sociale geschiedenis van Feyenoord weten welke briefwisselingen plaats hadden gehad tussen de club en de koninklijke familie. Nog voordat ik de vraag aan een medewerker van de Rijksvoorlichtingsdienst had afgerond, ontplofte deze aan de telefoon. ,,Er bestaat geen speciale relatie tussen die twee!''

Dat was mij bekend, maar desondanks zijn er contacten geweest. Nadat Feyenoord in 1939 prinses Juliana had bedankt voor haar aanwezigheid bij een wedstrijd, retourneerde de hofhouding een telegram: `H.K.H. Prinses Juliana draagt mij op u Haren welgemeende dank over te brengen voor uw gewaardeerd telegram ter gelegenheid van de voetbalwedstrijd (-) en u te verzoeken aan alle medewerkenden hoogstdezelver grote erkentelijkheid te betuigen.'

Desondanks bleef het stil aan de andere kant van de telefoon, om elke schijn van voorkeur bij voorbaat tegen te gaan. Dan is het toch niet logisch als de koningin nu Ajax als meest vooraanstaande club benoemt? Eigenlijk hebben ze bij Ajax niet zo heel veel belangstelling meer. Het is jammer dat het niet kan, maar het leven gaat door. Als niet-koninklijke vereniging, maar wel onder de naam Ajax. En dat laatste is ze waarschijnlijk heel wat meer waard.