Vijftien miljard aan extra meevallers

. De overheid heeft dit jaar en volgend jaar een meevaller van nog eens 15 miljard gulden te verwachten, bovenop eerder berekende meevallers. Dit staat in een concept van het Centraal Economisch Plan (CEP).

Ingewijden op het ministerie van Financiën hebben dit bevestigd. Het CEP wordt begin april in de ministerraad besproken.

Vorige maand berekende het Centraal Planbureau (CPB) dat de meevallers over 2000 en 2001 in totaal 23,5 miljard gulden zouden bedragen. Dat is nu bijgesteld tot in totaal 38 miljard gulden. Daarvan heeft 28,5 miljard betrekking op zogenoemde inkomstenmeevallers, die worden veroorzaakt door extra belasting- en premie-inkomsten. De rest, 9,5 miljard gulden, betreft uitgavenmeevallers, vooral veroorzaakt door minder uitkeringen uit de sociale fondsen. Het begrotingsoverschot zou dit jaar uitkomen op 1,1 procent. Voor volgend jaar verwacht het CPB een overschot van 0,6 procent.

Deze bijstelling van de cijfers wordt deels veroorzaakt door de economische groei. Die blijft voor dit jaar op 4 procent geraamd (zoals het CPB al in februari meldde). Volgend jaar wordt die naar verwachting 3,5 procent, terwijl eerder van 3,25 procent werd uitgegaan. De overige bijstellingen zijn het gevolg van correcties op eerdere berekeningen. Door de extra financiële ruimte komt de discussie in de paarse coalitie over de besteding van de meevallers weer in een ander licht te staan. Drie weken geleden hadden de coalitiefracties elkaar gevonden op een compromis waarbij extra uitgaven zouden worden gefinancierd uit het `naar voren halen' van investeringen die al in het regeerakkoord zijn gereserveerd voor 2001 en 2002. Op die manier zou de `Zalm-norm', die voorschrijft dat extra inkomsten niet worden omgezet in extra uitgaven, intact kunnen blijven.

Nu er nóg meer geld te besteden valt, zullen de partijen opnieuw hun posities kunnen bepalen over hoe het extra geld kan worden verdeeld over de begrotingen van dit jaar en volgend jaar. De meevallers van in totaal 38 miljard gulden zullen in de praktijk overigens lager uitvallen. De CPB-cijfers betreffen globale berekeningen. Het planbureau gaat op basis van de economische groei uit van een verdere daling van de werkloosheid, maar neemt daarin niet mee dat een deel van de werklozen moeilijk bemiddelbaar is en nooit een baan zal vinden. Dit leidt juist tot lagere inkomsten en hogere uitgaven dan geraamd. Ook de loonstijging voor dit en komend jaar heeft het CPB waarschijnlijk te laag ingeschat. Vooral de uitgavenmeevallers zullen daardoor lager uitvallen dan nu wordt verwacht.

Financiën gaat de komende weken zelf rekenen met de cijfers.

MEEVALLERSITE: pagina 8