Dichter op de Zeedijk

De beroemde foto van op straat rock en rollende Jordaanbewoners, Lindengracht 1955, komt tot leven in Gerrard Verhages televisiefilm Dichter op de Zeedijk. Het is een jaar of acht later, en midden in de rosse buurt, voor een café aan de Oudezijds Kolk, dansen de Amsterdammers in de zomerzon. Voor de hoofdpersoon, de veertienjarige Constant, is die herinnering verbonden aan dat ene weekend dat zijn moeder thuis was uit de psychiatrische inrichting. De rest van zijn dagen observeert hij vanonder het biljart de kleurrijke types in het café van zijn grootmoeder: de nieuwe barjuffrouw, de hoeren, de matrozen, de buitenlui, en een pooier, wiens literaire adviezen ervoor zorgen dat de jongen een zondagsdichterswedstrijd van het Parool bijna wint.

Kees van Beijnum bewerkte zijn semi-autobiografische roman uit 1995 zelf tot een brandnieuw scenario, dat heel andere accenten legt, en vooral de uiterlijke aantrekkelijkheid van de nostalgie naar een verdwenen volks Amsterdam optimaal exploiteert. Alleen al de muzikale en filmische verwijzingen zijn een feest. In die tijd luisterde men nog naar Max van Praag, naar Duitse schlagers en leerde men in de bioscoop een mondje Frans van Eddie Constantine.

Niet alleen het scenario van de met een Gouden Kalf voor het beste televisiedrama onderscheiden productie is uitstekend. Cameraman Goert Giltaij maakt onopvallend mooie beelden en regisseur Verhage laat voor de verandering zien dat hij ook een geserreerd verhaal kan vertellen. Maar het beste bevallen de zonder uitzondering voortreffelijke acteurs: de voorbeeldige jonge acteur Benja Bruijning in de hoofdrol, een terughoudend droef-laconieke Carry Tefsen als de grootmoeder, Angelique de Bruijne als de bijna gedroomde barjuffrouw, Monic Hendrickx als de tragische moeder, eigenlijk iedereen, tot in de kleinste bijrol. Dichter op de Zeedijk is zonder meer een van de beste Nederlandse films van het afgelopen jaar, die in de bioscoop een publiekslieveling had kunnen worden, maar alleen al vanwege de onbetaalbare muziekrechten daar niet snel te zien zal zijn.

Dichter op de Zeedijk (Gerard Verhage, Ned., 1999), Ned.3, 20.22-22.00u.