Dolen door des schrijvers geest

Vanavond opent de website van Harry Mulisch. Geen uittreksels voor scholieren, maar een ambitieuze reis langs leven en werk van de auteur.

Als de echte Harry Mulisch zich vanavond om acht uur opmaakt om naar het Boekenbal te vertrekken, gaat op Internet de `tweede Mulisch' in première. Vanaf dat tijdstip is `Het Nieuwe Lichaam' te bezoeken, een Internetsite (www.mulisch.nl) die volledig aan leven en werk van de boekenweekschrijver is gewijd. Geheel volgens de tegendraadse opvattingen van Mulisch is de site geen plek waar wanhopige scholieren uittreksels van zijn boeken kunnen downloaden, maar een tocht door de krochten van Mulisch' geest. Die wordt op de beginpagina gesymboliseerd door een Piranesi-achtig kasteel, van waaruit de bezoeker via acht thema's door leven en oeuvre van de schrijver kan dolen, langs foto's, een tijdsbalk en zelfs diverse filmpjes, waaronder een die laat zien hoe `Harry Homerus' met vrouw en dochters een bezoek brengt aan de McDonalds.

De website werd opgezet door Kitty Saal en Ed Gebski die er, volgens Gebski, bewust voor hebben gekozen er geen `opzoek-site' van te maken. ,,Het moest een tocht door Harry's geest worden, vergelijkbaar met de manier waarop hij denkt. Hij ziet zijn werk als een groot organisme waarin alles met alles in verband staat. Daarom kun je wel van thema naar thema springen, maar zul je nergens een uittreksel van zijn romans vinden.'' De gekozen thema's liggen, voor wie het werk van Mulisch enigszins kent, redelijk voor de hand: `kunst', `tijd', `familie', `politiek', `oorlog', `wetenschap', `dood' en `wonder'. Onder elk van deze kopjes, die worden bereikt na een korte tocht door donkere gangen met piepende hekken, is een lijst te vinden met boeken van Mulisch waarin aan het betreffende thema wordt gerefereerd. Wie via `oorlog' bijvoorbeeld naar De zaak 40-61 gaat, vindt daar onder andere een korte samenvatting van het boek, 17 pagina's met citaten over het thema oorlog, een pagina uit het typoscript, en bovendien de befaamde `doormidden geknipte foto' van Eichmann, waarop Mulisch zijn betoog over diens gespleten persoonlijkheid baseerde.

Geheel in de geest van Mulisch gaat het vinden van de informatie niet altijd zonder slag of stoot. Net zoals hijzelf zijn lezers graag op het verkeerde been zet, moet de bezoeker van zijn site af en toe aan het werk om verder te kunnen. De sleutel die leidt tot de biografieënkamer moet iedere keer opnieuw worden opgezocht, en het kost ook even puzzelen voordat de bezoeker er achter is hoe je de `kamer van wonderen' betreedt.

De Mulisch-site ziet er prachtig uit en is met veel technisch vernuft opgezet, maar daar zitten wel enkele nadelen aan. Zo gaan de makers ervan uit dat de gebruiker zijn software wel erg up-to-date heeft. Zelfs sommige versies van Explorer 4.0, toch niet bepaald incourant, bezorgen de bezoeker al snel een `vastloper'. En ook inhoudelijk kan `Het Nieuwe Lichaam' nog niet helemaal op tegen het oude. Wie bijvoorbeeld op zoek gaat naar Hoogste Tijd, Mulisch' verfilmde roman uit 1985, merkt dat die onder geen enkel thema gerangschikt is. Daar staat tegenover dat de tijdbalk, waarin leven en werk van de schrijver per jaar kunnen worden nagezocht, een amusante, actuele variant biedt op Mijn getijdenboek – zelfs een foto van Mulisch met zijn nu acht-jarige zoontje Menzo ontbreekt niet.

Voorlopig beschouwt samensteller Ed Gebski Het Nieuwe Lichaam nog als een work in progress, `net zoals Mulisch zelf eigenlijk'. De site zal regelmatig worden uitgebreid en geactualiseerd, wat hopelijk ook verklaart waarom er op dit moment nog niets te vinden is over de commotie rond Mulisch' boekenweekgeschenk Het theater, de brief en de waarheid. ,,Maar zelfs als de `warmloopfase' voorbij is, zal de fanatieke liefhebber altijd wel vragen houden'' aldus Gebski. ,,Dat heb je met Mulisch, helemaal af is het nooit.''

`Het Nieuwe Lichaam' van Harry Mulisch is vanavond vanaf 20.00 uur te bereiken via de website www.mulisch.nl