Rechts verrast met zeer ruime zege in Spanje

De conservatieve Partido Popular (PP) heeft gisteren bij de landelijke verkiezingen in Spanje een verrassend ruime overwinning behaald. Terwijl een krappe voorsprong was voorspeld, behaalde de partij van de zittende premier José María Aznar een absolute meerderheid in het Congres. De socialistische lijsttrekker Joaquín Almunia trad gisteravond af toen bekend was hoe groot de nederlaag van zijn partij was.

Bij een opkomst die aanzienlijk lager was dan bij de vorige verkiezingen (70 procent tegenover 77,4) wist de PP ruim 45 procent van de uitgebrachte stemmen te behalen, tegen 39 procent in 1996. In totaal kreeg zijn partij 183 van de 350 afgevaardigden in het parlement, tegen 156 afgevaardigden bij de vorige verkiezingen. De socialistische PSOE daalde van 38 procent tot 34 en zag het aantal zetels verminderen van 141 naar 125. De linkse federatie Izquierde Unida kromp dramatisch in van 21 tot 8 zetels.

Ofschoon de weg open ligt voor een meerderheidskabinet, verzekerde Aznar gisteren in zijn overwinningstoespraak dat zijn partij ondanks de absolute meerderheid vasthoudt aan de gematigde koers van de afgelopen vier jaar.

,,De volgende regering blijft open voor een dialoog met alle politieke stromingen, met de sociale partners en de gehele Spaanse maatschappij'', zo sprak Aznar de feestvierende menigte toe die zich voor het partijkantoor in Madrid had verzameld. De nieuwe meerderheid betekent evenwel dat de Partido Popular niet langer afhankelijk is van de steun van de lokale nationalistische partijen om in het zadel te blijven.

Het kabinet-Aznar steunde afgelopen vier jaar vooral op de Catalaans-nationalistische partij (CiU) van Jordi Pujol. Hoewel de laatste nauwelijks zetels verloor (15 zetels tegenover 16 bij de vorige verkiezingen), zijn de Catalaanse nationalisten hun sleutelpositie in de Spaanse politiek kwijt. De afgelopen veertien jaar waren alle regeringen van links en rechts afhankelijk van de steun van de CiU, die werd verstrekt in ruil voor meer geld en bevoegdheden voor de Catalaanse regio.

De socialistische partij is met de uitslag van gisteren in een diepe crisis beland. ,,Wij socialisten zijn er niet in geslaagd de Spanjaarden te overtuigen van het project voor de toekomst dat wij verdedigen'', aldus Almunia, die zijn ,,onherroepelijk aftreden'' aankondigde. Volgens Almunia moeten de socialisten zich bezinnen op ,,een nieuw project, met nieuwe ideeën en nieuwe mensen.''

ANALYSEpagina 5