Carnaval op de klei

De mensen in Kloosterburen hebben aan een half woord genoeg. Ook dorpskapper Martin Holman, die dit jaar als dertigste Prins Carnaval op een acht meter hoge stellage door het dorp werd gereden. Als de echte burgemeester hem de sleutel van het dorp overhandigt, is Martin er gauw klaar mee. ,,Hierbij open ik dit carnaval'', en zichtbaar opgelucht heft hij de scepter voor een mat `Alaaf'...

Kloosterburen, op loopafstand van Pieterburen aan het Wad, is een katholieke enclave in het stille en vooral weidse Groningerland. Regisseur Ineke Hilhorst verbleef er voor de NCRV met een team een jaar om een zogenoemde `observational documentary' te maken. De eerste van de zes afleveringen wordt vanavond onder de titel De Grootvorst en de Prins uitgezonden.

,,Door zich in het dorp te vestigen, raakten de inwoners vertrouwd met de ploeg en keek niemand meer vreemd op als men aan het filmen was'', aldus de NCRV in een toelichting. Het is net iets teveel `beschaafde wereld op bezoek bij achterlijke, gevaarlijke stam'. De inwoners van Kloosterburen nemen de filmmakers uit het westen die houding overigens niet kwalijk. In een sketch voor de carnavalsvereniging zegt een komiek: ,,Ze wilden even zien of we hier al verharde wegen hebben.''

Kloosterburen barst van de pretenties. Het is een schets van een plattelandsdorp op weg naar een nieuwe eeuw, zo valt te lezen. We zullen de mensen leren kennen, hun gewoontes en gebruiken. Het eerste deel, met stemmig commentaar van Peter Tuinman (,,Plotseling opkomende noorderdampen doen de temperatuur soms wel tien graden dalen''), maakt deze belofte nog lang niet waar.

Toch zijn er mooie en soms zelfs ontroerende scènes en ook de verhaallijn intrigeert. De grootvorst is Eddy Wiersum, een kweker die tien jaar geleden failliet ging, maar – ijdel als hij is – zich tijdens de voorbereidingen op het carnaval de belangrijkste persoon van het dorp acht. De nieuwe prins Martin de Eerste heeft ooit het huis van de failliete Wiersums gekocht. Met verontwaardiging vertelt Giny Wiersum dat de verhuizers al met de dozen binnen stonden, terwijl zij nog aan het pakken waren. Maar grootvorst Eddy staat de prins terzijde met goedbedoelde, nietszeggende adviezen.

Dit alles wordt afgewisseld met mooie beelden van zo'n kleurige wagen tussen de witte, onafzienbare akkers van het Groningerland. Kleumende mannen die een shagje rollen, op het erf van een van de boerderijen, terwijl grootvorst Wiersum binnen de praalwagen controleert. Tijdens de grote optocht geeft Wiersum in de Hoofdstraat zijn bondige commentaar. Plotseling klinkt als een smeekbede: ,,Kom ook eens als het geen carnaval is''.

Kloosterburen, Ned.1, 22.55-23.44u.