Kinderopvang kan groei niet aan

De kwaliteit van de kinderopvang staat ter discussie. Openbare kwaliteitscontroles ontbreken, wachtlijsten zijn lang en ouders hebben niets te kiezen.

De directeur van kinderdagverblijf Calimero in Den Haag is niet in haar sas. ,,We doen hier ons stinkende best, en dan krijg je zoiets!'', zegt H. Kleiwegt-Slingerland.

Wat is het geval? Het hoofd van de Inspectie Kinderopvang van de GGD in Den Haag, M. Monnée, zei vorige week dat één op de drie kinderopvangcentra in Den Haag niet aan de regels voldoet. Te weinig en onvoldoende gekwalificeerde leiding, te krappe accommodaties, te grote groepen. En dat is exemplarisch voor heel Nederland, volgens Monnée.

Kleiwegt-Slingerland windt zich erover op. ,,Het zorgt voor onrust onder het personeel. En ik krijg faxen van bedrijven die vragen of we bijscholing nodig hebben. Absurd! Alle kinderdagverblijven komen hierdoor in een kwaad daglicht te staan. Dat is onterecht.'' Ook René Gotink, die leiding geeft aan de naschoolse opvang Nicky, is ontdaan: ,,Kleinigheidjes worden opgeblazen.''

Bij de gemeentelijke klachtencommissie komen per jaar drie klachten binnen. De oudercommissies in Den Haag zijn zich niet van problemen bewust. En bestuurslid J. Alting van de Branchevereniging voor ondernemers in de kinderopvang wijst op een landelijke enquête die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in 1998 uitvoerde. Daarbij kwamen nauwelijks misstanden aan het licht. ,,Volgens mij heeft Monnée geen landelijk onderzoek uitgevoerd dat het vorige rapport weerspreekt'', zegt Alting. ,,Ik beschouw de toestanden in Den Haag als een incident dat absoluut niet representatief is voor de rest van Nederland.''

Het lijkt alsof er niets aan de hand is. Maar dat is schijn, volgens de Belangenvereniging Ouders in de Kinderopvang (BOinK). Medewerkster J. Rutjens is geneigd inspecteur Monnée te geloven. ,,Er gebeuren dingen die niet horen en in Den Haag wordt daar eindelijk eens wat over gezegd. Het wordt tijd voor meer openheid. Een extra landelijke inspectie voor kinderdagverblijven zou daarvoor een goed middel zijn.'' Zo'n landelijke inspectie is een goed idee, vindt ook de branchevereniging. Uniforme, objectieve en transparante beoordeling, zodat de ouders weten waar ze aan toe zijn.

Maar hebben ouders daar iets aan? Ze hebben weinig te kiezen. De sector staat onder druk door explosieve groei, een wachtlijst van twee jaar is in de Randstad geen uitzondering. J. Rutjens (BOinK): ,,Ouders moeten tegenwoordig blij zijn als hun kinderen een plek kunnen krijgen.'' Het kabinet trekt volgend jaar 270 miljoen gulden uit voor 70.000 extra opvangplaatsen. Maar dat geld is niet voor kwaliteitscontroles.

Als ouders wèl zouden kunnen kiezen, ontbreekt het hen aan vergelijkingsmateriaal. De keuringsgegevens van de GGD zijn niet openbaar. VWS overweegt om in elk geval de oudercommissies inzage te geven, maar de huidige wet biedt daar geen ruimte toe. Omdat het kabinet gisteren bekend maakte dat de nieuwe Wet Basisvoorziening Kinderopvang vertraagd is, zal dit ook pas in 2002 veranderen. Dan zullen ook de kwaliteitseisen voor kinderdagverblijven worden aangescherpt. Het enige landelijke vergelijkingsinstrument dat nu bestaat, is het Keurmerk Kinderopvang. Dit keurmerk stelt meer eisen dan de GGD, maar moet vrijwillig door instellingen worden aangevraagd. Vorig jaar deden vijftig organisaties dat. Het geringe animo is niet verwonderlijk, volgens W. van Weperen van het Keurmerkinstituut. ,,De wachtlijsten zijn zó lang, dat instellingen het niet nodig vinden om veel geld en moeite in een keurmerk te steken. De ouders hebben geen keus en komen toch wel.''

Kleine, zelfstandige centra kunnen ook minder gemakkelijk de vergoeding voor certificering ophoesten dan centra die deel uitmaken van een grote koepel. Directeur Kleiwegt-Slingerland van Calimero vindt een certificaat ook niet van levensbelang. ,,We moeten het al 27 jaar hebben van mond-op-mond-reclame. Kinderen komen jaren later terug met hun eigen kinderen. Dat is het beste bewijs dat de kleintjes het hier naar hun zin hebben.''