Hollands Dagboek: Peter Jan Kalff

Mr. Peter Jan Kalff (62) is sinds 1994 bestuursvoorzitter van ABN AMRO. Voordat hij in mei met pensioen gaat, doet hij de hoofdsteden van de 'haute finance' aan. Kalff is getrouwd met Lydia en heeft drie kinderen.

Woensdag 1 maart

Nog levend volgens de Europese klok word ik deze dag op een voor mij ongebruikelijk vroeg uur wakker. Normaal gesproken is dat een slecht begin voor mij. Vandaag niet, aangezien ik kan terugkijken op een geslaagde avond in de Standard Club in Chicago. Op mijn `laatste' bezoek aan ons bedrijf in de Verenigde Staten – we horen hier als grootste buitenlander bij de tien grootste banken van het land – had ons managementteam een feestelijk black tie-diner georganiseerd om afscheid van mij te nemen. Uiteraard op Amerikaanse wijze, dus met veel enthousiasme en lovende woorden. Goed onze circa 75 topmensen, met hun echtgenotes, nog één keer mee te maken in ons Amerikaanse hoofdkantoor en me te laven aan hun optimisme.

Ik ontbijt bij onze dochter LaSalle National Bank, samen met onze Amerikaanse non-executive chairman, 71 jaar en still going strong. Het vooroorlogse gebouw heeft de fraaie stijl van de bankgebouwen uit de jaren twintig. Ik moet op de 43ste verdieping zijn (en dan denken wij dat ons nieuwe hoofdkantoor in Amsterdam-Buitenveldert hoog is!).

Na het ontbijt volgt een serie presentaties van ons managementteam, dat terugkijkt op de periode 1985-2000 waarin ik betrokken was bij de opbouw van ons Amerikaanse bedrijf. Mooi het nog één keer te beleven. Dan in de auto met onze Amerikaanse topman (die zelf rijdt, zo gaat dat in Chicago) naar het vliegveld om naar New York City door te reizen.

Na het inchecken in het hotel in Manhattan meteen door naar de pier in Battery Park waar een boot klaarligt om een groot gezelschap naar Ellis Island te brengen. Over dit eiland en de zogeheten Grand Hall zijn de Amerikanen zeer opgewonden. Daar zijn in 150 jaar ruim honderd miljoen immigranten de VS binnengekomen. Sommige gasten zijn trots dat hun voorouders daarbij waren, anderen juist dat die van hen er niet bij waren omdat Ellis Island destijds de toegang aan de armere immigranten bood.

Ook deze avond wordt weer een groot feest aangeboden, nu door de European American Bank in de staat New York, die eveneens tot de ABN AMRO-groep behoort. Het eindigt in het aanbieden van een glazen skyline van New York en een ingelijste brief van president Clinton die ABN AMRO en mij bedankt voor onze belangstelling en investeringen in de VS. Een echt Amerikaans gebaar.

Donderdag

In alle vroegte word ik opgehaald om om acht uur op het hoofdkantoor van European American Bank in Uniondale op Long Island te zijn. Dan naar de nabijgelegen Hofstra Universiteit, door een Nederlander in 1930 opgericht. Zonder subsidie draait men met dertienduizend studenten een jaarlijks budget van 220 miljoen dollar. De campus is prachtig en van een schaal die wij in Nederland niet kennen.

Tot mijn verrassing wordt mij daar in een plechtige bijeenkomst de `President's Medal' aangeboden, een eer die ook prinses Margriet en Freddie Heineken te beurt is gevallen. Terug in Manhattan geluncht met een grote groep commercial en investment bankers die voor ABN AMRO in kantoor New York werken. Een hele uitdaging, want de grote Amerikaanse jongens, zoals Goldman Sachs en Chase, spelen hier een thuiswedstrijd. Een flinke peptalk lijkt me dan ook op zijn plaats.

Na de lunch een interview met een typisch Amerikaans maandblad voor het bedrijfsleven, waarbij e-commerce en het Internet uiteraard aan de orde komen. Er zijn meer kansen dan bedreigingen, reden waarom we bij de presentatie van onze jaarcijfers eind februari aankondigden hierin met enkele miljarden guldens flink te zullen investeren.

Terug in het hotel even het dagelijkse stapeltje faxen ophalen, waarmee mijn secretaresse mij op de hoogte houdt. Na wat telefoontjes het redelijk chaotische New-Yorkse spitsuurverkeer in om op tijd voor het diner te zijn dat Bill McDonough aanbiedt in het statige gebouw van de New York Federal Reserve Bank bij Wall Street. Hij is president en zit de vergadering voor van het International Advisory Committee dat de volgende morgen vergadert. Ik ben daar lid van met circa vijftien andere internationale bankiers. Het informele contact voor en aan de dinertafel is minstens zo interessant als de vergadering zelf. Met het glas in de hand komen de jongste speculaties over de opvolging van de IMF-president al snel boven, een boeiend gebeuren waarin dit keer de Duitsers niet handig manoeuvreerden.

Aangezien McDonough ook voorzitter is van het zogeheten Bazels Comité van banktoezichthouders, kan ik met hem na de soep de voortgang bespreken van het werk van een stuurgroep van het International Institute of Finance, die ik voorzit. Die probeert namens het internationale bankwezen gezamenlijk commentaar te leveren op voorstellen van Bazel voor gewijzigde kapitaaleisen voor banken. Een grote klus met een hoog babylonisch gehalte, maar van groot belang voor het bankwezen. McDonough blijkt meer tevreden over de voortgang dan ikzelf.

Vrijdag

Om 6.45 uur belt Tom de Swaan uit de Raad van Bestuur mij. Wij bespreken snel een aantal zaken.

Om negen uur treffen de leden van het International Advisory Committee elkaar in het gebouw van de Federal Reserve, waarna er intensief gediscussieerd wordt over de gevolgen van de nieuwe wet die de scheiding in de VS weghaalt tussen commerciële banken, verzekeraars en investment banks, en over de internationale economische toestand. Zoals steeds zijn de Amerikanen optimistischer dan de Europeanen. Dit keer is de bejaarde Japanse bankier zelfs optimistisch over Japan. Niemand spreekt hem echt tegen, maar ik voel grote twijfel rondom de solide mahoniehouten tafel.

In de file van logge slagschepen-op-wielen van downtown New York naar midtown om te lunchen met de directeur van het International Institute of Finance. 's Middags naar John F. Kennedy Airport. KLM blijkt iets vertraagd waardoor er ruim tijd blijft om in de klop-klop-eikenhouten lounge met bekenden te praten. Nederlanders zijn een reizend volkje.

Zaterdag

Van Schiphol naar huis rijdend snel het KLM-koffertje doorgekeken. Amerikaanse kranten schrijven weinig over zaken buiten de Verenigde Staten, laat staan over Nederland. Na het zaterdagse fitnessprogramma op familiebezoek en 's avonds gezellig met onze studerende zoon bijgepraat. Dat nog niet alle tentamens gehaald zijn, ligt aan de universiteit!

Zondag

Na een fikse wandeling met de hond, tijd voor gezelligheid met het gezin. Het uitwisselen van verhalen, de geheel andere onderwerpen en vooral de warmte zijn een weldaad. De berichten op het antwoordapparaat worden beantwoord, de administratie bijgewerkt, achterstallige dag- en weekbladen bijgelezen en het koffertje echt afgewerkt.

Maandag

Na een kort afscheidsbezoek van een expatriate die met pensioen gaat, ontvang ik een delegatie van de centrale ondernemingsraad die mij wil spreken over mijn kandidatuur voor de raad van commissarissen.

Vóór de lunch het gezelschap 35 dames verwelkomd: de echtgenotes van oud-leden van de Raad van Bestuur en directeuren-generaal, die bij de rondleiding niet alleen het gebouw en de dealingroom bewonderen, maar ook belangstelling voor de keuken en gordijnen hebben.

Onze investmentbank heeft een recorddrukte. Haast ieder bedrijf van enige omvang spreekt of denkt over acquisities, fusie of naar de beurs gaan. Internet is daarbij een toverwoord, maar ook de bedrijven uit de `oude economie' zijn zeer actief. De kans dat we deels een niet te rechtvaardigen luchtbel aan het creëren zijn, neemt mijns inziens toe. Het is de taak van banken om de beleggers gedegen voorlichting te geven.

Na kantoortijd hebben mijn vrouw en ik veel vrienden uitgenodigd om ons nieuwe gebouw te komen bekijken. De avond eindigt gezellig met twee dierbare vrienden-echtparen in een Amsterdams Italiaans restaurant. Mijn vrouw en ik genieten en constateren dat we daar te weinig aan zijn toegekomen de laatste jaren. Dat wordt, hoop ik, allemaal veel beter na mijn pensionering in mei.

Dinsdag

De file naar Amsterdam heeft vandaag de optimale lengte. Ik heb net voldoende tijd om mijn twee financiële lijfbladen (het Financieele Dagblad en de Financial Times) te lezen, voordat ik om half negen op de bank aankom. Met collega Joost Kuiper bespreek ik mijn (zakelijke) bevindingen in de VS. Daarna mijn periodieke gesprek met de leiding van de afdeling Corporate Communications. We evalueren de persbijeenkomsten in Amsterdam en Londen over de jaarcijfers 1999, concrete perscontacten en de voorbereiding van de komende persconferentie (mijn laatste) over ons jaarverslag.

Aan de lunch ontvang ik met Joost Kuiper een Amerikaanse investmentbank, die ons een overzicht van de Amerikaanse bankenmarkt komt geven, van belang voor ons acquisitiebeleid. Ze zijn goed ingevoerd, maar vertellen ons toch niet veel nieuws.

's Middags zit ik onze Raad van Bestuur-vergadering voor, waar we over grote transacties beslissingen nemen, de januaricijfers bespreken en discussiëren over twee middelgrote acquisitiemogelijkheden in het buitenland. De sfeer is prima, er wordt gelachen en we zijn het steeds snel eens. Om half vijf voegen de ruim twintig directeuren-generaal zich bij ons, bespreken we de gang van zaken en presenteert een DG de evaluatie van ons Nederlandse bedrijf sinds 1995. Niemand kan een gat schieten in de conclusie dat onze positie verder versterkt is.

Woensdag 8 maart

De kranten staan bol van de berichten over een grote transactie tussen de eerste en de derde bank van Duitsland. Op korte termijn zal deze Duitse fusie onze positie als investmentbank versterken. Op middellange termijn is dat natuurlijk een andere vraag.

Om negen uur belt een president-commissaris van een bedrijf en vraagt mijn mening over een kandidaat voor hun Raad van Bestuur. Daarna zit ik een vergadering van onze Raad van Advies voor. Aan de hand van een drietal inleidingen bespreken we een actueel onderwerp: e-commerce. De inleiders schilderen alle implicaties en groeimogelijkheden voor hun bedrijf. Wij presenteren onze plannen terzake in Nederland. In de dicussie komt naar voren wat een grote impact Internet heeft: het gedrag van veel mensen en bedrijven zal in toenemende mate veranderen en daarmee de maatschappij. Als je alle mogelijkheden voor structurele efficiency-verbetering de revue laat passeren, blijkt de zogenaamde nieuwe economie realistischer dan de sceptici dachten en denken. Misschien zijn we echt in een golf terechtgekomen van welvaartstoename over een breed front.

De laatste hand gelegd aan de gastenlijst voor mijn afscheidsavond in mei. Mijn laatste werkdag nadert met rasse schreden, maar er zijn er gelukkig nog 45 over.

Voor het eerst sinds lange tijd een avond gewoon thuis. Tijd voor fijne telefoongesprekken met mijn vrouw en jongste zoon die een weekje in de sneeuw zijn en onze oudste twee kinderen die in Londen wonen en werken.