De vlam

NEC: de naam richt zich op als een hakblok. In de harde klank schuilt moordlust of op zijn minst hoogverraad. De Achterhoek wordt trouwens hoe langer hoe meer een linke regio: veel varkenspest, een aanzienlijk vrouwenoverschot, Aalbers, Nuon. Daar hoort geen standbeeld, zelfs niet in de dug-out.

Het bericht ging me door merg en been: Johan Neeskens wordt trainer van NEC. De Nees in Nijmegen, nee toch? Hoe kan een monument van onverzettelijkheid nou aarden in een katholiek dorp? Nog erger: tussen de katholieke burgerij die zich op zondag in een skybox ophoudt? Je moet wel over veel Schotse humor beschikken om daar bestand tegen te zijn.

Het is een winteravond. Coach Neeskens is genodigd voor een boterham ten huize van subsponsor Pothuizen. De villa baadt in kaarslicht. De kinderen Pothuizen hebben een Argentijnse deken om zich heen geslagen en lezen een strip. Ze laten de boel de boel. De koffie geurt, Chet Baker speelt, de hond slaapt en mevrouw Pothuizen puzzelt met zicht op het haardvuur. Johan Neeskens denkt: er zijn van die dagen dat er alleen vrede is, dat woorden achterwege kunnen blijven.

Meneer Pothuizen denkt daar anders over. Na de tweede cognac: ,,Johan, wat doet die De Gier nog in de spits? Afschrijven die handel. Een jongen van niks.''

Johan knikt.

,,Atmodikoro, ook zo'n bal gehakt. Zag je dan niet hoe hij over zijn eigen tackle struikelde?''

Johan bloost.

,,Om het kort te maken, Johan, de toekomst is aan de jeugd. Ik heb een paar jongens uit België gekocht. Zij willen gras vreten. Ik verwacht Kiekens op de 5 en Camus op de 10. We zullen Ajax zondag een poepje laten ruiken.''

Johan sluit de ogen en denkt aan zijn tijd bij FC Singen, toen hij nog in Zwitserland woonde.

Deze week zei Neeskens: ,,Ik kom in een goed nest terecht. De club werkt aan de toekomst.'' Toekomst? De Goffert is een naam uit de prehistorie. Jantje Peters was de laatste voetballer die fijnbesnaarde bewonderaars nog op een poster willen terugzien. Na hem werd de Goffert het substraat van een wanhopige wereld. Het repetitio van een ballet met brekebenen.

Er waren meer clubs geinteresseerd in Johan Neeskens. Toch koos hij voor het Nijmeegse NEC. Het gevolg van een zinsverbijstering? Tot Guus Hiddink hem bij het Nederlands elftal haalde, was Neeskens trainer bij illustere onbekenden: FC Baar, FC Zug, FC Stäfa en het Duitse FC Singen. Zijn periode als assistent-coach van het Nederlands elftal moet hij beleefd hebben als in `een slaapwandeling'. Was hij het wel die daar naast Hiddink en Rijkaard op de bank zat? Of was het zijn schaduw?

Misschien zijn de vier jaar bij het Nederlands elftal wel een virtueel intermezzo geweest. En heeft hij nu pas de echte sprong gemaakt: van FC Zug naar NEC. Dan hebben we het inderdaad over een formidabele promotie, meneer Pothuizen ten spijt.

Johan Neeskens is een man om lief te hebben. Aardig, randstedelijk beschaafd, introvert, bang voor grootspraak. Hij beheerst de taal niet om zijn schitterende carrière jaren na dato nog de verve te geven die ze verdient. De dienende voetballer is een dienende mens geworden.

Glorie, zo heeft hij door schade en schande geleerd, hoor je te wantrouwen. Ook daarom nestelde hij zich de voorbije jaren gedwee in de vloek van het assistentschap.

Johan Neeskans is geen trainer voor NEC, hij is een coach voor Celta de Vigo, voor Borussia Dortmund of voor Everton. De internationale subtop is zijn maat. Hij zou het zichzelf niet graag horen zeggen. Het ontbreekt De Nees vooralsnog aan geloof in zelfkracht.

Frank Rijkaard was de eerste die hem feliciteerde na zijn benoeming tot hoofdcoach van NEC. Dat valt me tegen. De bondscoach had iets meer moeite kunnen doen om de ambitie van zijn vriend aan te scherpen. Hij weet tenslotte als geen ander hoe efficiënt Neeskens in zijn assistentie is. En ook, hoe geliefd bij de spelers.

Internationals zijn passanten, maar voor De Nees hadden de heren De Boer, Cocu en Kluivert met Kerstmis wel een kaartje over. Niet voor Hiddink of Rijkaard. En dat vier jaar lang. Ik hoor het Jaap Stam nog zeggen: ,,Neeskens is de vlam van Oranje.''

En straks dus de vlam van Nijmegen. Helaas, zonder Jaap Stam.