Inktzwarte verhalen van Tibor Fischer

Maar waar was het in hemelsnaam allemaal fout gegaan? Waar had hij dan de afslag gemist? De hoofdpersoon in Tibor Fischers verhaal `Fifty Uselesnesses' begrijpt het niet. Als jongeman had hij tenslotte op de vraag `wat wil je later gaan doen?' nooit geantwoord met: `I see myself sitting around a lot, in an almost empty house, on a really worn sofa, like one the fire brigade would set alight for training; in short, a failure, but a failure who's not even worth talking about, no huge collapsed schemes, just a failure who rarely gets past the front door'. Waar hij tenminste nog wel in slaagt, is het organiseren van zijn eigen zelfmoord.

Mislukkelingen zijn het allemaal, de hoofdpersonen van de verhalen in Dont Read This Book if You're Stupid. In het hilarische `We Ate the Chef' is dat Jim, eigenaar van een webdesignbedrijfje dat maar geen succes wil worden. Jim is al acht jaar niet met vakantie geweest, bang dat hij net dat ene belangrijke telefoontje mist. Omdat dit een ongezonde obsessie begint te worden (`The only way he could stop thinking about having a paid holiday was fantasising about sick leave') besluit hij vijf dagen naar vrienden in Nice te gaan. Het regent wanneer hij er aankomt, hij blijkt een bed te moeten delen met zijn grootste concurrent, en daarna gaat het alleen maar verder bergafwaarts.

Buitenissiger personages ontbreken hier natuurlijk niet, zoals ook te verwachten viel van een schrijver die in zijn vorige roman een duizenden jaren oude vaas als verteller nam (The Collector Collector). Er is een mislukte schilder van honden die zich bij wijze van nieuwe kunstvorm in cafés gaat mengen in andermans gesprekken, zich voordoend als een moordenaar. Hij wordt een doorslaand succes. Maar Fischers kracht ligt evenzeer in subtiele, messcherpe observaties als in zijn absurde humor: `He looked out of the window at the sky, a great grey veto.' Deze verhalen zijn zo inktzwart, zo uitzichtloos, zo schitterend geschreven, dat je er van de weeromstuit enorm vrolijk van wordt.

Tibor Fischer: Dont Read This Book if You're Stupid. Secker & Warburg, 248 blz. ƒ39,95

Buitenlandse literatuur