Even kortsluiting in het hoofd van Kasparov

Op de eerste toeschouwersrij van het supertoernooi in Linares kon Amador Rodriguez, de Cubaanse secondant van Peter Leko, zijn voorpret nauwelijks onderdrukken. ,,Nu gaat Peter een onverwacht zetje spelen waar Kasparov heel vies bij gaat kijken.''

Voordat Leko zijn hand naar zijn f-pion uitstrekte keek hij kort naar de andere kant van het bord, deed zijn zet, en ontlokte Kasparov inderdaad een misprijzend naar buiten gekrulde onderlip. Niet dat Leko een sensationeel nieuw idee presenteerde, maar hij ontnam Kasparov wel de kans om iets van zijn eigen voorbereiding te laten zien.

Rodriguez had een goed voorgevoel. ,,Het zou me niet verbazen als hij vandaag van Kasparov gaat winnen.'' Dat optimisme werd aanvankelijk niet gevoed door de zetten die op het bord verschenen. De stelling was lichtelijk ongebruikelijk, maar raakte niet uit balans. Toch moest er iets in Leko's aanpak zijn geweest dat Kasparov uit zijn gewone doen bracht. Op de negentiende zet voerde hij routineus zijn zet uit om in een flits te beseffen dat hij een eenvoudig antwoord volledig had overzien. In de perskamer riep Ljubomir Ljubojevic in zijn gebruikelijke staccato vier keer achter elkaar dat Kasparov verloren stond, totdat hij bij nadere beschouwing een heel andere conclusie trok. ,,Nee, hij is een genie!''

Dat was dit keer te veel eer, zoals Kasparov na afloop meteen ruiterlijk toegaf. ,,Mijn eerste impuls nadat ik zag wat ik had gedaan, was de partij op te geven. Ik had dertig seconden nodig om tot rust te komen en te beseffen dat ik een onverwachte verdediging had.''

Vanaf dat moment maakte zijn hoofd weer contact met zijn handen en rolden de varianten weer zonder haperen voor zijn geestesoog. Opgelucht stelde Kasparov terugkijkend dat de partij toen eigenlijk pas interessant werd. Toch ontbrak het hem rond de tijdcontrole aan het zelfvertrouwen om nog een winstpoging te wagen. Terugdenkend aan de schrik waarmee hij was vrijgekomen besloot hij het lot niet verder te tarten en nam hij genoegen met een zettenherhaling.

Kasparov weet de kortsluiting in zijn hoofd aan vermoeidheid. ,,Het is een misdaad tegen mezelf dat ik hier meedoe. Normaal houd ik mijn agenda in de weken voor Linares vrij, maar nu verspeelde ik veel te veel energie in de Internet grand-prix.''

De suggestie dat hij dan tenminste voor en na de partijen zoveel mogelijk zijn krachten moest proberen te sparen, wees hij mismoedig van de hand. ,,Dat kan ik niet. Ik moet me met volle inzet voorbereiden. Dat is een routine waar ik niet van af kan wijken.''

De tweede meevaller voor Kasparov was dat medekoploper Vladimir Kramnik niet kon profiteren van de gunstige stelling die hij met zwart tegen Aleksei Sjirov bereikte. Met een lastige tussenzet wist Sjirov de dreiging van een vernietigende aanval net op tijd in de kiem te smoren. Niettemin keek Kramnik opgewekt terug op de spannende uren die hij net achter de rug had. Om te beginnen omdat hij andermaal had zitten genieten. ,,Ik krijg zoveel interessante stellingen op het bord. Dat ben ik de laatste tijd niet gewend.''

Daarnaast lijkt hij de slaapproblemen bedwongen te hebben die hem al zo vaak in de loop van een toernooi sloopten. Dit keer is de laatste ronde geen lichtje aan het einde van een lange tunnel, maar een nieuwe kans om te bewijzen dat hij zich met Kasparov kan meten.

Op de slotdag spelen Kasparov en Kramnik allebei met wit. Kasparov tegen Anand, Kramnik tegen Leko. Tekenend waren hun reacties op dat vooruitzicht. Kasparov zuchtte: ,,Tja, nog één ronde'', met het plichtsbesef van een man die weet dat er niets anders op zit. Kramnik stelde monter: ,,Ik zal moeten proberen om van Leko te winnen, want in zijn huidige vorm lijkt het me niet verstandig om op Anand te rekenen.''

In ieder geval zal de laatste ronde een toernooiwinnaar opleveren. Ook als Kasparov en Kramnik gelijk eindigen. Opmerkelijk genoeg geven die andere criteria die het reglement biedt voorlopig nog geen uitsluitsel. Mocht dat zo blijven dan zal dit Linarestoernooi op een hoogst opmerkelijke manier worden beslist: door het lot.