EU wil eigen satellieten

De Europese Unie werkt aan een eigen waarnemingssysteem met ruimtesatellieten dat zowel voor militair als civiel gebruik geschikt is. Officieel is het een project van de ministers van Verkeer, maar volgens een document van de Europese Commissie is het Galileo gedoopte systeem ook van belang voor het waarborgen van strategische behoeften in verband met het Europese veiligheidsbeleid.

Galileo verkeert nog in een aanloopfase. In verband hiermee heeft de Europese Commissie de EU-landen wel alvast opgeroepen om een gezamenlijk standpunt in te nemen bij de wereldconferentie over radiocommunicatie in mei in Istanbul, waar wordt onderhandeld over de verdeling van frequenties. Volgens de Commissie is het voor de toekomst van Galileo van belang dat de Verenigde Staten in Istanbul de toewijzing van frequenties voor het Europese satellietsysteem aanvaarden.

Volgens diplomaten is Galileo officieel in de eerste plaats een civiele zaak, maar is er een groot militair belang mee gemoeid. De EU wil in 2003 een eigen militaire interventiemacht hebben, maar is voor wat betreft waarnemingssatellieten daarvoor volledig afhankelijk van de VS. De EU-lidstaten hebben geen ruimte voor een kostbaar eigen satellietsysteem. Galileo zou echter volgens een onderzoek van de Europese Commissie gefinancierd kunnen worden uit de EU-begrotingen voor trans-Europese netwerken, van het Europees Ruimte Agentschap en van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. De Commissie schat dat de opzet van Galileo tot 2008 tussen de 2,2 en de 2,95 miljard euro zal kosten.

Diplomaten zeggen dat het Galileo-project een grote stimulans gekregen heeft door de oorlog om Kosovo vorig jaar. Europese landen maken voor civiele toepassing gebruik van Amerikaanse satellieten. Bij een militair conflict stoppen de Verenigde Staten, zonder dat de EU daarbij iets te zeggen heeft, het civiele gebruik van hun satellieten. Daarbij komt dat vooral Frankrijk zich in de Kosovo-crisis geërgerd heeft aan het feit dat het voor militaire informatie van satellieten afhankelijk was van wat de VS wilden verstrekken. Die verstrekking was zeer beperkt.

De Commissie voorspelt dat satellietnavigatie een steeds grotere rol gaat spelen bij het vervoer. De Commissie denkt dat er voor satellietnavigatie in 2005 een markt van veertig miljard euro ontstaat. Het opzetten van Galileo zou 20.000 banen opleveren. De exploitatie zou goed zijn voor nog eens 2000 arbeidsplaatsen. Wegens de grote technologische voorsprong van de VS is het ,,van levensbelang'' dat Europa snel tot een besluit komt.

Galileo zou ook open moeten staan voor Rusland. De Commissie denkt dat een bestaand Russisch satellietsysteem geleidelijk in Galileo kan worden geïntegreerd.