Roemenië: rel over bezoek De Grave

Een voorgenomen bezoek van minister De Grave (Defensie) aan zijn Roemeense ambtgenoot Victor Babiuc heeft in Boekarest een politieke rel veroorzaakt. De Roemeense minister van Buitenlandse Zaken, Petre Roman (tevens leider van de Democratische Partij PD), heeft begin deze week via de ambassade in Den Haag het bezoek van De Grave afgelast, zonder Babiuc of de Roemeense president Emil Constantinescu te raadplegen.

Babiuc is furieus, want Nederland steunt de toetreding van Roemenië tot de NAVO en aldus brengt Roman ,,grote schade'' toe aan Roemeense belangen, zo liet hij weten. Dat hij niet eens op de hoogte is gebracht, maakt de zaak nog erger en bovendien zonder precedent. Roman heeft ook een bezoek van Babiuc aan India afgelast zonder de minister te informeren.

Achtergrond van de ruzie is de beslissing van Babiuc, vorige maand, om uit de PD te treden wegens het autoritaire optreden van partijchef Roman. Sindsdien eist Roman Babiucs aftreden als minister, maar deze weigert dat. Hij wordt daarin gesteund door president Constantinescu en de andere partijen in de regerende coalitie. Zij voeren aan dat Roemenië op Defensie een bekwame, ervaren man nodig heeft met een goede reputatie, en dat is Babiuc. De PD werd in de loop van de crisis steeds kwader op Babiuc en degenen die hem steunen. Het is nu voor het eerst – zo tekenen Roemeense kranten aan – dat een in wezen intern partijconflict zich uitstrekt tot buiten de landsgrenzen.

Onduidelijk is wat De Grave te horen heeft gekregen over de formele reden van de afzegging. De Grave, dezer dagen op bezoek bij de Nederlandse troepen in Kosovo, reageerde gisteren laconiek op de Roemeense perikelen. ,,Via mijn kabinetschef kreeg ik te horen dat het ministerie van Buitenlandse Zaken van Roemenië had laten weten dat mijn bezoek op dit moment niet opportuun was. Dan kan ik moeilijk wél gaan.''

Volgens een meegereisde ambtenaar is het uitstel geen ramp. ,,Er zou onder andere worden gesproken over een eventuele betrokkenheid van Roemenië bij SFOR, net als nu gebeurt met de Bulgaren bij KFOR, die een peloton leveren aan het Nederlandse geniehulpbataljon in Prizren. Dat kan later ook gebeuren. De Roemeense regering heeft ook helemaal geen probleem met het uitstel. Meneer Babiuc heeft een probleem.''

In Roemenië zelf is sprake van een ,,oorlog'' tussen de PD en de coalitiepartners. Twee daarvan, de liberale PNL en de christen-democratische boerenpartij PN¸TCD, zijn woedend op Roman. ,,De coalitie is ernstige schade toegevoegd en het nationaal belang is in gevaar'', aldus de PNL gisteren. Het blad Ziua spreekt van een ,,superbrand'' in de coalitie. ,,Roman heeft een heilige regel geschonden: de minister van Buitenlandse Zaken is een simpele dienaar van de staat. Niets meer, niets minder.'' Roman, aldus het blad, heeft ,,Roemenië gecompromitteerd''.

Roman zelf is in Londen en weigert commentaar. Zijn tweede man in de Democratische Partij, minister van Transport Traian Basescu, zei gisteren dat ,,het leger niet kan worden geleid door een deserteur'', een sneer naar Babiuc wegens zijn afscheid van de partij. Basescu had al eerder president Constantinescu, naar aanleiding van zijn pleidooi Babiuc te handhaven, beschuldigd van ,,Balkan-achtige manipulaties''.

Inmiddels heeft de partijloze premier Mugur Isarescu, bang voor het voortbestaan van zijn coalitie, minister Babiuc gevraagd toch maar af te treden. Deze heeft dat tot nu toe geweigerd. Om hem weg te krijgen is een decreet van president Constantinescu nodig.