Een mooie toekomst achter ons?

Hebben algemene banken als ABN Amro een mooie toekomst achter zich, nu Deutsche en Dresdner Bank fuseren en hun particuliere klanten op afstand zetten? Het is voordansen in Europa. Of katalysator voor Nederland?

Wat is nog de toekomst van de algemene bank? De bank die via eigen kantoren, telefoon en Internet alles aanbiedt, van consumentenkrediet en woninghypotheken tot en met een mondiale aandelenemissie voor een multinationale onderneming of het financieel advies bij een miljardenovername.

Heeft de algemene bank haar mooiste toekomst achter zich nu Deutsche Bank en Dresdner Bank samengaan en hun kantorennetwerk voor de particuliere klanten op afstand zetten en verzelfstandigen. Een verrassende nieuwe prominente aandeelhouder (rond 40 procent) in het particuliere kantorennetwerk wordt verzekeraar Allianz, die ook de beheerorganisatie van de beleggingsfondsen voor de ,,gewone man'' van Deutsche Bank, DWS (250 miljard gulden beheerd vermogen), overneemt.

De algemene bank, de zogeheten Universal Bank, is zo gewoon op het Europese continent, dat het bijna vanzelfsprekend is. Het is een afkorting, zoals in ABN: Algemene Bank Nederland.

Zullen de grote Nederlandse financiële instellingen, die de Duitse ontwikkelingen al jarenlang met argusogen volgen, hun beleid moeten aanpassen? Met name ABN, en na de fusie (1991) ook ABN Amro, spiegelden zich graag aan Deutsche Bank, de Europese topbank, die als eerste in de jaren tachtig al buitenlandse banken met een kantorennetwerk opkocht vooruitlopend op de verwachte Europese integratie.

,,In Duitsland kunnen banken als Deutsche Bank hun particuliere kantoren al jaren niet rendabel genoeg maken, maar dat is een specifiek Duits probleem'', zegt financieel analist H. Hakker van Metzler, een onafhankelijke zakenbank. ,,Als je naar het binnenlandse netwerk van ABN Amro kijkt zie je dat dat heel winstgevend is.''

Analisten zien de positie van banken als ABN Amro en van financiële conglomeraten als ING (Postbank, Nationale-Nederlanden) en Fortis (Amev, VSB, MeesPierson) niet direct bedreigd worden. ,,Op korte termijn raakt deze bundeling de Nederlandse banken niet'', zegt analist H. van Everdingen van de onafhankelijke zakenbank Kempen & Co. ,,Dit proces is het voordansen voor de consolidatie op Europese schaal.''

Nederlandse analisten hadden vanochtend moeite om de logica van het loslaten van het particuliere kantorennetwerk volledig te begrijpen. Doordat Deutsche en Dresdner Bank deze activiteiten apart zetten en een nieuwe grootaandeelhouder recruteren missen zij zelf een deel van de kostenbesparingen en winstgroei die in de particuliere zaken geboekt kunnen worden.

Zij laten daarmee de financiële supermarkt over aan Allianz, en concentreren zich verder op activiteiten als bank voor (grote) bedrijven, vermogensbeheer voor professionele beleggers en een grotere internationale rol als zakenbank (uitgifte van aandelen, effectenhandel en fusie- en overnameadvies). Als zakenbanken behoren de Nederlandse financiële instellingen niet tot de mondiale kopgroep, en een nieuwe concurrent zal hen niet veel extra zakenvolume afsnoepen, zo verwachten analisten.

In tegenstelling: fusies op deze schaal leiden doorgaans tot periodes van navelstaren, waarin de samenvoeging en personele bezetting van nieuwe afdelingen energie vreet en klanten eerder een gevoel van verwaarlozing bekruipt.

De grootste invloed op de Nederlandse financiële koplopers heeft de fusie als maatstaf voor de toekomst. Zij worden zoveel groter in wat hun aandelen op de effectenbeurs waard zijn. Die waarde bepaalt de pikorde. ,,De grote jongens lopen van je weg'', constateert Hakker, en de kans is aanzienlijk dat deze grote partijen een voorsprong nemen bij toekomstige deals: de grensoverschrijdende fusies en overnames. ,,Dit kan als een Europese katalysator werken.''

Vanochtend spoot de koers van Commerzbank, de nummer vier in Duitsland die nu wel erg eenzaam lijkt, met 10 procent omhoog op geruchten dat internationale bankgigant HSBC een bod voorbereidt.

De afgelopen maanden zijn ook al verschillende scenario's voor Nederlandse financiële instellingen de revue gepasseerd. ABN Amro en Commerzbank? Fortis zou met de Britse bank en verzekeraar Lloyds TSB praten. En dan is er nog de mogelijkheid van een samengaan van ING (kapitaalkracht) met ABN Amro (wat meer ondernemerschap).

Zegt Hakker:,,Afgaande op de kranten zijn er vorig jaar gesprekken geweest. Dat soort gesprekken zal nu wel weer gevoerd worden.''