Verletzung der Menschenwürde

Het programma Big Brother maakte in Nederland goede sier met de serieuze bedenkingen die er, over het algemeen maanden voordat het populaire project begon, waren gemaakt tegen het opsluiten van vrijwilligers in een ruimte, om eens te kijken of ze het zouden uithouden en wat er zo zal gebeuren. ,,Wat vindt u daar nou van, van al die psychologen die vonden dat het niet mag'', vroeg de presentator steeds pesterig aan familieleden van de kandidaten, of aan die kandidaten zelf.

En steeds had het antwoord de anti-intellectualistische strekking waarop de programmamakers kennelijk hoopten. Het was juist machtig, antwoordde men in koor: die psychologen en andere prefessers hebben geen idee van het echte leven, dat zie je maar weer. Zelfs toen alle principiële kritiek al maandenlang verstomd was – zo extreem bleken de beproevingen in Big Brother nu ook weer niet – bleven de presentatoren maar doorgaan met hun verwijzingen naar intellectuele afkeuring van het programma. Een beetje de underdog zijn – dat was kennelijk een kroon op het werk aan Big Brother.

Sinds twee weken is Big Brother te zien op de Duitse commerciële zender RTL2 – ook in Nederland op de Astra-satellieten, zowel digitaal als analoog. In deze Duitse versie is duidelijk te zien, welke lessen de producerende firma, Endemol, heeft getrokken uit de Nederlandse versie. In sommige opzichten is de Duitse versie een getrouwe kopie van de Nederlandse – de kleur van het bankstel bijvoorbeeld. Maar er zijn ook verbeteringen aangebracht, met name in de selectie van de kandidaten. Die zijn wat minder kleurloos en seksueel duidelijk actiever ingesteld dan de Nederlandse, in de kennelijke hoop dat ze niet na enkele weken geheel zullen stilvallen en tot louter hangen vervallen. Of het helpt, moet nog blijken. Net als hun Nederlandse collegae vertonen ze na twee weken opsluiting die depressieve lijkkleur en hebben zij steeds minder de neiging, verstaanbaar te praten.

Wat op de openingsavond van de Duitse Big Brother ook getrouw bleek gekopieerd van het Nederlandse voorbeeld, was de goede sier met kritiek. Allerlei lieden hadden bedenkingen, lieten de presentatoren weten, dus dat werd wat! Het zou echter kunnen, dat bij Endemol de geestdrift over de kritiek inmiddels is bekoeld. Want anders dan in Nederland, waar de kritiek van enkele individuen kwam, heeft in Duitsland de Landesmedienanstalt van de deelstaat Hessen zich tegen Big Brother gericht, en die is eenvoudig op een verbod van de Duitse versie uit. Niet de opsluiting is daarbij overigens de steen des aanstoots, maar meer dat de kandidaten 24 uur per dag overal door camera's worden gevolgd. De autoriteit vindt dat een ,,Verletzung der Menschenwürde'' (schending van de menselijke waardigheid).

De Landesmedienanstalt van Hessen is verantwoordelijk voor RTL2, omdat deze instantie de licentie voor RTL2 heeft afgegeven, waardoor het station in heel de Bondsrepubliek op de kabel of anders kan worden doorgegeven. Het station, dat zijn geld voor een goed deel verdient met softporno en ook de Nederlandse programmaformules Sex voor de Buch en Call TV heeft overgenomen, heeft het wel vaker aan de stok met de toezichthoudende instanties, maar tot nu toe is dat bij boetes gebleven.

De beslissing over een eventueel verbod, op Hessisch initiatief, wordt genomen door een federale instelling, de Gemeinsame Stelle Jugendschutz und Programm, die het definitieve besluit heeft uitgesteld tot 14 maart.

En dat om een door de leiding van RTL2 opgelegde formulewijziging van Big Brother te bestuderen, waarbij de kandidaten het recht zouden krijgen om één uur per dag door te brengen in een vertrek waar géén camera hen kan zien. Hoe dat precies in zijn werk zou gaan, is nog onduidelijk. Maar nu wordt Big Brother pas echt spannend: zullen Duitse principes de bijl zetten in Endemols kip met de gouden eieren?