Sancties!

We zitten met GroenLinks op kamer 0235 van het Amsterdamse stadhuis, en we praten over de meest bedreigde menssoort van de binnenstad: de voetganger. Hoe lang kunnen we hem nog in het wild aantreffen? Niet lang meer, vrezen we met z'n allen.

Ervaren voetgangers in de Amsterdamse binnenstad weten dat hun leven elke minuut van de dag op het spel staat. De trottoirs zijn te smal, de terrassen te breed, de vuilniszakken te menigvuldig en de bouwobstakels te groot. De voetganger moet daardoor vaak naar de straat uitwijken, waar auto's, scooters, fietsers en skaters hem grijnslachend opwachten, als beulen met te veel vrije tijd.

Saar Boerlage, gemeenteraadslid van GroenLinks, wil er wat aan doen. Ze heeft een conceptnota voor de raad opgesteld en vraagt onze mening. Met vijftien mensen zitten we om de tafel. De mannelijke voetganger blijkt bij uitstek een truidrager van middelbare leeftijd, wat niet hoeft te betekenen dat hij die trui ook regelmatig wast, als ik moet afgaan op de gronderige geur die mijn buurman verspreidt.

De enige man die een pak draagt, is beroepshalve aanwezig. Het is directeur W. de Jong van de Voetgangersvereniging. De directeur moet ons iets pijnlijks mededelen. Zijn landelijke organisatie bestaat al sinds 1953, maar heeft nog steeds slechts 2.600 leden. Dat kon zo niet langer, vond het subsidiërende ministerie van Verkeer en Waterstaat, en dwong vanaf 1 april een fusie met onder meer Veilig Verkeer Nederland af.

Iemand van een ouderenadviesraad wendt zich tot de directeur. ,,Ik begrijp het niet'', zegt hij. ,,U heeft in potentie de grootste pressiegroep van Nederland. Iedereen loopt, zelfs de autocoureur Verstappen af en toe. En wat heeft u bereikt? Nog geen drieduizend leden! Is het er veiliger op geworden voor de voetganger? Integendeel. Neem de verdwijning van de knipperbol. Dat heeft u laten gebeuren.''

Dat zijn organisatie geen succes is geworden, ligt niet aan hem, zegt de directeur vermoeid, maar aan ons, de Nederlandse samenleving. ,,Het is een kwestie van mentaliteit. Iedereen is het eens met onze doelstellingen, maar in de praktijk lapt de Nederlander allerlei regels aan zijn laars. Je moet eens in New York of Londen door rood proberen te rijden...''

Sancties moeten er komen, roept iemand. Algemene bijval. Sancties! ,,De politie moet strenger optreden'', zegt Saar Boerlage, die in haar tijd als PSP-voorzitter wel eens minder gezagsgetrouw heeft geklonken. ,,Al wil ik geen politiestaat'', voegt ze er nog net aan toe. ,,Er bestaat ook nog wel iets daar tussenin'', zegt een dame strijdlustig. ,,Er is een gezagscrisis'', beaamt Boerlage.

Ik kijk de tafel rond. Hier zitten mensen die dertig jaar geleden voor het merendeel van mening waren dat de politie zich te veel met hen bemoeide. Nu hebben ze de politie nodig, maar die laat zich niet zien, tenzij er een extra toelage aan vastzit.