Habsburgse kaak

Het verhaal van Thera Coppens in de krant van 25 februari, heb ik met veel genoegen gelezen. Het vestigt de aandacht op een afwijking van het aangezicht, die ook heden nog veel mensen verdriet bezorgt. Haar verhaal bevat helaas twee onjuistheden.

Niet de lip, maar de kaken zijn voor deze afwijking verantwoordelijk. De vorm van ons gezicht wordt grotendeels bepaald door de botten die er onder zitten en slechts in geringe mate door de weke delen. Deze botten zijn als het ware de tentpalen die de weke delen steunen en zo vorm aan de tent van ons gezicht geven. Door overmatige ontwikkeling van de onderkaak, vaak gecombineerd met een onderontwikkeling van de bovenkaak, ontstaat een storende afwijking van het aangezicht, in de volksmond bekend onder de namen wuit, kinnebak, centenbak (naar het koperen bakje, waarmee de koster en ook de orgelman zijn centen ophaalt). Vele Habsburgers waren met deze afwijking behept. Men spreekt dan ook niet over een Habsburgse lip maar over een Habsburgse kaak. Wel had Karel V tevens een volle onderlip. Deze is afkomstig van de echtgenote van zijn grootvader, Maria van Bourgondië. Hij had dus geen Habsburgse, maar een Bourgondische lip.

De tweede misvatting is de rol van de orthodontist. Deze corrigeert de stand van de gebitselementen en reguleert in geringe mate groei en ontwikkeling van de kaken. Bij ernstige afwijkingen van de kaakstand, zal dit echter niet leiden tot een harmonisch uiterlijk. De kaken moeten in die gevallen in narcose worden losgezaagd en in een nieuwe betere stand worden geplaatst. Deze operatieve ingreep wordt een osteotomie genoemd en wordt uitgevoerd door een kaakchirurg. De orthodondist is behulpzaam bij de voor- en nabehandeling van deze patiënten, om een zo goed mogelijke stand van de tanden en kiezen te bewerkstelligen. Hierdoor wordt een betere functie en esthetiek bereikt en vermindert de kans op recidief. Pas sinds enkele decennia worden deze uitgebreide behandelingen, dankzij een nauwe samenwerking tussen huistandarts, orthodontist en kaakchirurg, met veel succes uitgevoerd.