`Gebruik de moskee voor integratie'

Het CDA wil moskees gebruiken om allochtone jongeren in het gareel te houden. Net als de kerk dat vroeger deed, zegt socioloog en CDA-adviseur Zijderveld.

De maatschappelijke rol van de moskee past in de traditie van de katholieke charitas of de protestantse diakonie. Huiswerk- en computercursussen, hulp bij schuldsanering, sportactiveiten, participatie in aids- en drugsprojecten. Die rol moet versterkt worden: de moskee – of de tempel – dient te worden ingezet om te investeren in jonge allochtonen van de tweede, derde en vierde generatie. ,,Net als in het verleden met katholieken en gereformeerden heeft de emancipatie van de groep geleid tot integratie'', zegt hoogleraar sociologie A.C. Zijderveld.

Integratie met behulp van religie. Daarvoor pleit een CDA-werkgroep, waar Zijderveld deel van uitmaakt, in de gisteren uitgekomen discussienota Nieuwe Buren, Nieuwe Verantwoordelijkheden. Het stuk dient als start voor het Centrum voor Politiek, Religie en Zingeving. Het centrum, dat geen vaste plek krijgt, moet discussies aanwakkeren over `de grote vraagstukken van onze maatschappij', dit jaar te beginnen met de multiculturele samenleving.

,,De islamitische verzuiling is gewoon aan de gang'', zegt Zijderveld. ,,Dat kun je niet ontkennen. Moslims hebben hun eigen organisaties. Als je daar tegen bent, moet je de grondwet veranderen.''

U wilt meer in allochtone jongeren investeren via de moskee. Bent u niet veel te optimistisch over het aantal jongeren dat een moskee bezoekt?

,,Natuurlijk is er een groep die je niet via de moskee kunt bereiken. Die tussen wal en schip valt. Maar als je in een moskee komt, dan zie je dat er veel gebeurt. De moskee in de Schilderswijk geeft bijlessen en computercursussen. Dat moet je versterken. Bijvoorbeeld met meer subsidies. Imams zullen in Nederland moeten worden opgeleid. Dat lukt nog niet goed. Maar in gesprekken heb ik gemerkt dat de moskeeverenigingen dit ook willen. En hoewel deze verenigingen contacten hebben met Turkije en Marokko, zijn ze over het algemeen ook voor een scheiding van kerk en staat.''

In de moskee wordt vaak geen Nederlands gesproken. Dat verhindert juist integratie.

,,Als Marokkanen en Turken in één moskee samenwerken wordt de voertaal vanzelf Nederlands, ze spreken elkaars taal immers niet. Een Turks-islamititische of Marokkaans-islamitische organisatie moet je niet subsidiëren en stimuleren. Verzuiling heeft een niet-etnische grondslag.''

Integratie met behoud van eigen cultuur zou volgens sommigen niet mogelijk zijn.

,,Dat vind ik veel te negatief. Wat moet een Turk dan worden? Fries, Zeeuw of Randstedeling? Nee, we zijn op weg naar koppelteken-Nederlanders: Turks-Nederlander, Marokkaans-Nederlander. Maar het zijn wel Nederlanders. Het zal averechts werken als je het behoud van de eigen cultuur wilt loslaten. Juist als je er met je rug naar toe gaat staan, en islamitische scholen gaat verbieden, werk je fundamentalisme in de hand. Dan zetten Marokkanen of Turken de hakken in het zand.''

Nota: www.nrc.nl/Doc