Bladeren

Manager Magazin

Het is maar de vraag of de beleggers nog steeds staan te lachen als de wittebroodsweken van Vodafone en Mannesmann achter de rug zijn. Het Duitse maandblad Manager Magazin stelt dit aan de orde in het omslagartikel over de fusie- en overnamemanie in Europa en de Verenigde Staten. Het blad meent dat bijna alle managers van grote bedrijven zich blindstaren op de voordelen van fuseren, en dus geen oog hebben voor de nadelen. En dat is vreemd, want uit onderzoek blijkt dat fusie bepaald geen garantie voor succes is.

Volgens KPMG levert drieëntachtig procent van de fusies geen bijdrage aan de aandeelhouderswaarde. Tweederde van alle bankfusies heeft geen succes, zegt Bain & Company, terwijl A.T. Kearney heeft uitgezocht dat 85 procent van de fusies niet de doeleinden bereikt die werden beoogd. Waarom dan toch fuseren? Het zijn niet alleen de institutionele beleggers en de investeringsbankiers die ondernemingen in de richting van fusie dwingen, maar het is ook de angst van managers om achter te blijven bij de kudde. En bovendien geloven veel managers in de drogreden dat een tanker minder gevaar loopt te zinken naarmate hij groter is.

Consultants en investeringsbankiers zijn volgens het blad de enigen die belang hebben bij voortdurende schaalvergroting en fusiedwang. Geen wonder, want alleen al in de Verenigde Staten staat er bij fusies tachtig miljard dollar per jaar op het spel. De topman van Bayer, Manfred Schneider, opteert voor zelfstandigheid van zijn onderneming, maar neemt ook waar dat zijn gemiddelde collega alleen nog maar op zoek is naar het speculatieve element in zijn bedrijf, teneinde de gemiddelde belegger te verlokken. Maar als de bedrijfseconomische rekensommen nog gelden kunnen veel ondernemingen hun beurswaarde nooit waarmaken. Als Vodafone de beurswaarde van Mannesmann ad 300 miljard mark terug wil verdienen moet iedere klant jaren lang minstens voor 2.000 mark per maand telefoneren.

De gekkigheid wordt nog groter als je bedenkt dat de financiering van een fusie gemakkelijker wordt naarmate de beurswaarde stijgt. Manager Magazin schetst het schrikbeeld van de Amerikaanse Internetboekhandel Amazon.com die nog nooit een cent verdiende, maar vanwege de beurswaarde van 27 miljard dollar gemakkelijk het Duitse handelshuis Metro AG kan overnemen zonder ook maar een stuiver op tafel te hoeven leggen.

www.manager-magazin.de

Fast Company

De creativiteit die de motor was van de nieuwe economie op zijn best heeft plaats gemaakt voor de hebzucht van Wall Street op zijn slechtst: meer is beter. Zij die het vuur van de nieuwe economie hebben ontstoken vanuit het principe dat je niet alleen voor het geld werkt, stellen zich daar nu wel tevreden mee, mits het heel veel is. Kennelijk gaat het niet meer om het bouwen van ondernemingen voor de toekomst maar om bedrijven die je alleen maar opricht om ze in recordtijd naar de beurs te brengen. Duurzame ondernemingen hebben plaats gemaakt voor wegwerpbedrijven.

Jim Collins beschrijft in het Amerikaanse maandblad Fast Company hoe de kijk op het oprichten van een onderneming is veranderd sinds hij in 1994 de bestseller Built to last publiceerde. De auteur was vroeger hoogleraar aan Stanford University en heeft nu een onderneming die zich toelegt op managementresearch. In 1995 ging Netscape Communicator naar de beurs, de eerste van een lange rij Internet-ondernemingen die hun beurswaarde binnen enkele dagen verveelvoudigd zagen, ondanks het feit dat tachtig procent van deze virtuele beursgangers in 1999 nog steeds geen winst maakte.

Het kost weinig moeite om kapitaal te vinden voor nieuwe Internet-bedrijven. Terwijl de investeringen van durfkapitaal in de periode van 1985 tot 1995 op het niveau bleven van zes miljard dollar per jaar, groeiden ze nadien in drie jaar uit tot zeventien miljard dollar. Essentieel voor het aantrekken van durfkapitaal is dat het idee waarvoor je geld wilt hebben de beleggers de gelegenheid biedt om er snel met veel geld in te stappen, er snel weer uit te stappen, en over te stappen naar het volgende project. In de Internet-economie gaat het meer om de verkoop van het ondernemingsplan dan om het oprichten van een levensvatbare onderneming. Het grootste gevaar van deze ontwikkeling is sociale instabiliteit, omdat de nationale voorspoed te veel ten goede komt aan enkelingen.

www.fastcompany.com

Fortune

De economie van de jaren negentig lijkt veel op die van de jaren zestig. De productiviteit groeit weer met twee tot drie procent per jaar, de werkloosheid is gedaald tot vier procent en de salarissen stijgen, zij het dan dat de werkweek wat langer is geworden en dat mensen uit de lagere inkomensklasse netto minder overhouden dan in de jaren zestig. Dat neemt niet weg dat de Amerikanen tevreden zijn met de huidige gang van zaken.

De ideologie van het vrijemarktkapitalisme, schrijft Paul Krugman in het Amerikaanse zakenblad Fortune, heeft in de jaren dertig en zeventig dan wel een fikse knauw gekregen, maar er is op dit moment geen ideologie die een serieuze bedreiging vormt voor onversneden kapitalisme, zeker niet nu het Aziatische wondermodel, zeven jaar geleden nog alom bewonderd, zich heeft ontpopt als een vulgaire vorm van vriendjespolitiek. Dat neemt niet weg dat we weinig begrijpen van de nieuwe economie, getuige het feit dat geen enkele deskundige, inclusief de auteur, de financiële crisis van 1997-1998 heeft voorzien, en gezien de omstandigheid dat niemand van degenen die het probleem oplosten, inclusief Alan Greenspan, precies weet wat ze nu eigenlijk hebben opgelost en waarom dat zo gemakkelijk ging. Daaruit volgt dat ook de volgende crisis weer een complete verrassing zal zijn.

www.fortune.com