Asiel

Heel spannend, zo'n debat in Buitenhof over het asielbeleid tussen PvdA-ideoloog Paul Kalma en oud-hoofdredacteur van Elsevier Hendrik Jan Schoo, maar als toeschouwer blijf je met lege handen achter.

Wat wil Kalma nu eigenlijk? Waarom heeft hij alleen kritiek op een aantal citaten in Elsevier – hoe bedenkelijk sommige ook waren – en waarom gaat hij niet op de argumenten van de ander in? En Schoo – waarom doet hij de kritiek op die citaten af als irrelevante `stijlkritiek'? Sinds wanneer mag je een journalist niet meer aanspreken op zijn stijl en toon? Een hoofdredacteur die Pim Fortuyn als zijn belangrijkste columnist inhuurt, mag niet verbaasd zijn als de uitdaging met uitdaging wordt beantwoord.

Intussen verdwijnt de asielzoeker zelf bij dit soort discussies steeds verder achter de horizon. Het wemelt van de theorieën en de generalisaties waarbij hem allerlei criminele en andere onedele motieven voor zijn komst worden toegedicht. Het onpeilbare drama dat nog steeds achter menige vlucht moet schuilgaan, lijkt er steeds minder toe te doen. De asielzoeker is een abstract fenomeen geworden, een ding, weggestopt op een of andere onherbergzame plek in Nederland.

Maar soms staat hij onverwachts voor je neus, zoals vorige week in een rechtszaal in Amsterdam. De deur zwaaide open en twee bewakers – een man en een vrouw – brachten een geboeide, blanke man binnen. Hij zag er in zijn haveloze kleren doodmoe uit, in zijn ogen een wazige, verbaasde blik, alsof hij niet wist wat hem overkwam. Ze hadden hem overgebracht uit de vreemdelingengevangenis in Ter Apel. De politierechter moest hem berechten omdat hij zonder geldige verblijfspapieren in Nederland was, wat nu eenmaal een strafbaar feit is.

Maar de rechter keek de man oprecht verbaasd aan toen hij zich tussen zijn bewakers voor haar had opgesteld. ,,Bent u meneer Ananas uit Tsjaad?'' vroeg zij. (Ik verstond althans `Ananas'.)

,,Dat moet hem zijn'', zei de mannelijke bewaker.

De politierechter greep ongerust in haar papieren. ,,Ik heb foto's van die meneer Ananas gezien, en deze man lijkt er voor geen meter op.''

,,Meneer Ananas zou ook met de vreemdelingenbewaking uit Ter Apel komen'', zei de officier van justitie.

De bewaker haalde onverschillig zijn schouders op. ,,Ik neem hem zó weer mee als het de verkeerde is'', zei hij. Het was duidelijk dat het voor hem dagelijkse routine was geworden. De ene keer nam hij de goede mee, de andere keer de verkeerde. Daar maakte hij niet te veel woorden aan vuil. ,,Kom op'', zei hij tegen de man op een toon alsof hij zijn hond toesprak, ,,we gaan weer.''

En ze gingen weer.

,,You are the wrong person'', zei de vrouwelijke bewaker nog tegen de man die niet meneer Ananas bleek te zijn.